Nemir Ehmedê Xanî dibêje:
"Bîna ve ruha Melê Cizîrî
Pê hey bikira Elî Herîrî
Keyfek we bida Feqîyê Teyran
Hetta bi ebed bimaya heyran "
Ev helbestvanên ku Ehmedê Xanî ew binav kirine ( ji bilî Elîyê Herîrî) naskirî ne û jînenîgarîya wan, tev ya Xanî jî diyar û zelal e:
- Melayê Cizîrî: Cizîra Botan (1570-1640)
- Feqîyê Teyran: Muksa Wanê (1590-1660)
- Ehmedê Xanî: Beyazîdê (1650-1707)
Ji nav hemû helbestvanên me, yên kilasîk jiyana Elîyê Herîrî tenê bûye cihê gotegot û gengeşeyê. Lêkoler û kurdnasên biyanî û şirovekerên Kurd, hemû ne wekî hev jiyana Elîyê Herîrî rave dikin.
1- Kurdnasê rûsî Eliksandir Jaba qunsilê rûsî li Erzeromê di pirtûka xwe de ya ki bi sernameya "Cami′î Risaleyan û Hikayetan bi Zimanê Kurmancî" dibêje: "Şaîrê herî pêşîn Elî Herîrî ye. Dîwançeyek heye şî′r û qesayid. Herîrî ji gundekî cihê wî nahiya di Sincaxa Hekarîyan da û şi′r û edebîyatê wî jî di nîv Kurdistanê da qewî zêde meşhûr û ma′rûf e. Texmîna ku di tarîxa çarsedê (400) hicretê da bûye û di çarsed û heftê û yekê da (471) merhûm bûye û di nîv Herîrê da medfûn e".
2- Dr. Bilîç Şêrko di pirtûka xwe ya ku bi sernameya " Kêşeya Kurdî " de dibêje: " Herîr gundekî nêz Hewlêrê ye". Wekî dî ew jî weku Eliksander Jaba dibêje.
3- Mihemed Emîn Zekî di pirtûka xwe ya ku bi sernameya " Puxteya Dîroka Kurd û Kurdistanê " de dibêje: "Elîyê Herîrî xelkê gundê "Dêr Elherîr" e . Diket liwaa Hewlêrê. Di navbera (400-470) yê mişextî hevberî (1010-1075) zayînê jîyaye. Herîrî hevçaxê " Firdewsê Tûsî (940-1020) ye. Dîwaneka navdar heye, bi zarekî kurdî" .
Lê Mihemed Emîn Zekî di pirtûka xwe ya dî de, ya ku bi sernameya " Navdrên Kurd û Kurdistanê " ji wê gotina xwe vedigere û dibêje: " Herîrî ji hozanvanêt kurdêt navdar yêt kevin li welatê Şemdînan e. Li navbera (400-471)ê mişextî jîyaye" .
4- Celadet Bedirxan di govara Hawarê, hejmar 33 de dibêje: " Herîrî li gundê Herîra Hewlêrê bûye. Ew bixwe Sorî ye( Soranî ye). Dibêjin dîwaneke wî heye, min nedîtiye" .
5- T. Eristova di pirtûka xwe ya bi sernameya" Kurdên Pişt Qefqasê" de dibêje: " Herîrî di navbera salên (1009-1079)ê zayînê de jîyaye"
6- Ebdulreqîb Yûsif di pirtûka xwe ya bi navê " Dîwana Kurmancî " de dibêje: " Heta niho kes nizane jiyanî ev şaire Kurdê çon bûye, lê kudê de dayik bûye û le çe cîgeh murdiye û le kudê xwendiye û jiyanî çawa bûye. Belam şi′rê wî nehatine komkirin li nav dîwanekî da, yan dîwana wî winda bûye û şi′rê wî be lehceya Behdînanî bûye, Soranî nebûye. Ne dûr e xelkê gundê Herîra Hewlêrê. Ew çax Behdinan axift. Çunkî li ser hedê (sînorê) Behdîna û Sora ye. Û niho jî axaftina wan soranî û kurmancî têkel yek e. Lewra dûr nîne Elî Herîrî xelkê cihekî dîke bibe hatî bî bo Herîr û li wê derê mabî".
7- Sadiq Behaedînê Amîdî di pirtûka xwe de ya ku bi navnîşana " Hozanvanêt Kurd" dibêje: " Bêguman Elî Herîrî xelkê gundê Herîr e li Şemdînan, li cihê Hekarîyan. Hozan bi kurmancî vehandine".
8- Mesûd Mihemed vê kêşeyê bi vê nêrînê şîrove dike: Ji bilî Elî Herîrî yê herêma Hekarê helbestvanekî dîtir bi navê "Elî" li parêzgeha Hewlêrê hebû. Mesûd Mihemed vê malika Hacî Qadirê Koyî ji nêrîna xwe re dike belge:
" Dû Elî şair in weku Hessan