Rêkeftina 8 xalî ya HSD û Sûriyeyê werçerixîneke dîrokî û girîng e di Sûriyeya nû de. Bê guman bi awayekî girîmankî, destkeftên ku dibe ku Kurd bi saya vê rêkeftinê bi dest bixin, kêmtir bin ji wan derfetên ji sala 2011an ve dikarîbûn pêk werin lê di rewşa heyî de, wekî lîstikeke serkeftinê ye, ji ber ku cara yekem e desthilateke Sûriyeyî di dîroka nêzîk de, li nasname, beşdariya siyasî û leşkerî ya kurdan mikur tê.
Ji Colanî re jî rêkeftin serkeftin e, ji ber ku êdî bi xeyaleke rehettir dikare rûbirûyî astengiyên din ên pêşiya xwe bibe, bêyî ku em behsa wê lihevkirina li ser serweriya Sûriyeyê di nav movikên sereke yên deverên di bin desthilata HSDyê de bikin ku berê îhtimala derketina şer li ser wan hebû.
Bi îhtimaleke zêde, piştî bûyerên çend rojên borî yên deverên peravê yên Sûriyeyê ku bi sedan kes hatin kuştin, her wiha egera xurtbûna komên Îslamî yên tundrev, piraniya welatan naxwazin desthilata Sûriyeya Ehmed Şer navendî be. Di heman demê de, ji bo Mezlûm Ebdî jî, piştî banga Ocalan, rewşa guherî ya Sûriyeyê, zexta Amerîkayê û hevpeymaniya navneteweyî, rêkeftin baştirîn vebijark e.
Xalên yekem û heftemîn ên peymanê mijarên giştî ne û dibe ku hevokên wisa di piraniya rêkeftinên hevşêwe de bên dîtin. Di xala duyem de, behskirina kurdan wekî civakeke resen di dewleta Sûriyeyê de, du werçerixînên girîng tê de hene: Ya yekem, berevajî reftara rejîma berê ku beşeke mezin a Kurdan wekî koçer didît û tewra nasnameya welatîbûnê jî nedida wan, li vir wek xelkê resen behsa wan hatiye kirin ku divê mafê wan ê welatîbûnê hebe.
Ev bêyî ku em behsa wê yekê bikin ku wekî civakekê hatine naskirin ku dikare bibe bingehek ji bo gotûbêjên paşerojê yên li ser mafên giştî yên Kurdan, ji bilî wî mafê ku wekî tak-welatî heye. Ya duyem jî ew e ku di heman madeyê de û di tevahiya naveroka rêkeftinê de ku hatiye nivîsandin, bêyî destxeta Colanî, tenê bêjeya "dewleta Sûriyeyê" hatiye bikaranîn, ne "Komara Erebî ya Sûriyeyê"!
Her çend Amerîka û Hevpeymaniya Navneteweyî ku pêwîstiya wan bi hiştin û mayîna çekdaran ji bo şerê dijî terorê heye, wekî endazyarên rêkeftinê diyar dibin lê xalên sêyem û pêncem ên rêkeftinê nîşan didin ku Tirkiye jî aliyekî vî karî bûye. Ji ber ku Colanî bi xwe baş dizane ku bê razîbûna Tirkiyeyê, zehmet e karibe soza rawestandina şerên li derdora Bendava Tişrînê û Pira Qereqozaxê bide ku ji Kanûna Pêşîn a 2024an ve di navbera HSD û komên alîgirên Tirkiyeyê de berdewam dikin.
Ev bêyî ku em behsa vegerandina koçberan ji bo cihên wekî Efrîn û Serê Kaniyê bikin ku Tirkiyeyê ji salên 2018 û 2019an ve girtine ku dîsa pêwîstiya wan bi razîbûna Enqereyê heye. Li gorî agahiyên nefermî yên berdest, beşek ji wan dan û standinan jî rasterast di navbera HSD û Tirkiyeyê de hatine kirin, her çend alî vê yekê red bikin.
Li gorî rêkeftinê tê çaverêkirin ku di nava mehekê de, bi hezaran Kurd vegerin cihên xwe. Her çiqasî ne diyar e bicihanîna vê yekê çi qasî hêsan dibe, ev jî di demekê de ku raporên zêde li ser binpêkirinên mafên mirovan ji aliyê hin komên wekî Hemzat û Emşatê ve hatine belavkirin û ne diyar e ku di dema vegera xelkê koçber de, gelo her ew cure kom di asta herêmî de dê serwer bin an hêzeke nû dê were bicihkirin.
Yek ji girîngtirîn xalên rêkeftinê, madeya 4em a naverokê ye ku qala têkelkirina dezgehên sivîl û leşkerî yên bakurrojhilatê Sûriyeyê di nav rêveberiya dewletê de dike. Ev ji qalkirina nehiştina cuda ye û behsa têkelkirina dezgehan dike, lewra bi wê wateyê tê ku HSD û Rêveberiya Xweser dê bimînin lê bi sedema ku dikevin bin bandora rêveberiya dewletê, desthilatên wan dê kêmtir bibin.