Liu Jun*
Dema ku hûn niha telefona xwe ya jîr vedikin, dibe ku hûn li malê li Hewlêrê bin û xwe ji derbeke din a êrişa asmanî biparêzin. Yan jî belkî hûn bi dilgiraniyekê nûçeyan dixwînin û dipirsin gelo ev şer dê di paşerojê de li kû dera din belav bibe. Ji çiyayên Silêmaniyê heta deştên Nînowayê, ev xak qet bi temamî ji bîranînên şer rizgar nebûye.
Rojhilata Navîn careke din di nav aloziyeke kûr de asê maye. Amerîka û Îsraîlê li dijî Îranê dest bi êrişeke leşkerî kir, ev çalakî li gorî yasaya navneteweyî ne rewa ne û pevçûn berdewam zêde û berfireh dibin. Ew bajarên ku demekê geş dibûn, niha di bin barana mûşekan de dilerizin. Ew karên bazirganî yên ku bi salan û bi xebateke giran hatine avakirin niha bi rûxînê re rû bi rû ne. Jiyana asayî ya ku di nav dehan salan de bi hûrgilî hatiye avakirin, di çend kêliyan de têk diçe. Di şerekî de ku qet nedibû rû bida, em ji bo êşên gelê Îranê hest bi xemgîniyeke kûr dikin. Dema asmanê Tehranê bi teqînan ronî dibe, dema zarok di nav tirsê de xwe vedişêrin, dema pîr û kal neçar dimînin malên xwe biterikînin, her kesê ku qîmet bide jiyana mirovahiyê nikare bê deng bimîne.
Di şer de bi rastî ti kes ne serkeftî ye
Ji Tehranê heta Bexdayê û ji Şamê heta Beyrûtê, geştên asmanî tên betalkirin, veberhênana derve kêm bûye û geştyarî jî bi temamî rawestiyaye. Mixabin salên bipêşketinê niha di bin giraniya şer de lewaz xuya dikin. Wekî ku yek ji bazirganên herêmê dibêje "Hemû ew tiştên ku me di nav salên borî de ava kirine, dikarin di şev û rojekê de birûxin." Ev rastiya dijwar a şerê çekdarî ye.
Di pişt vê wêrankariyê de, mantiqê bêsînor ê siyaseta hêzê heye. Dema dewletek peymannameya Neteweyên Yekbûyî piştguh dike û êrişî dewleteke din a xwedî serwerî dike û dema bi her hinceta ku xizmeta berjewendiyên wê bike, bi azadî midaxeleyî kar û barên herêmê dike, di rastiyê de serdestî bi vî rengî derdikeve holê. Ev ne pêwendîdarî bipêşxistina aştî yan aramiya herêmê ye. Berevajî vê, bi sepandina îradeya bi rêya hêzê re pêwendîdar e.
Êşên îro yên gelê Îranê, êşên gelê Îraqê yên ku bi dehan sal in li ber xwe didin û êşên berdewam ên gelê Filistînê, hemû xwedî heman waneyê ne: Ti netewe nikare ewlehî û rûmetê di jiyanê de di bin siya serdestiyê de bibîne.
Çîn ji êşên Rojhilata Navîn fêm dike. Dibe ku hinek bipirsin: Çima Çîn, di "du rûniştinên" xwe yên salane de, her tim girîngiyê dide bipêşketin û debara jiyana xelkê? Çînê çawa aştî û aramiya xwe ya bi dehan salan parastiye?
Ji ber ku me bi xwe şer ceribandiye. Em wateya lawazbûn û zilmê dizanin. Em bi temamî fêm dikin ku dema miletek nikaribe paşeroja xwe diyar bike, gelê wî nikare jiyaneke birûmet bijî. Bêyî serweriyê aramî nîne. Bêyî xwerêvebirina stratejîk, rûmet nîne.
Di wan du rûniştinên ku îsal hatine kirin de, nûneran pirsên damezirandin, çavdêriya tenduristî û perwerdeyê gotûbêj kirin. Ji bo xelkê asayî şiyana çûna ser karê xwe ya bi awayekî aramî û şandina zarokên xwe ya dibistanê ya bi rengekî bi silamet û xewa baş a bi şevan dilxweşiya herî mezin e. Dibe ku ev daxwazên pir sade xuya bikin lê bi rastî ev in tiştên ku bi milyonan kes li herêmên nakok ji wan bê par in. Bipêşketina Çînê ne diyariya ti hêza derve bû. Ew bipêşketin, bi xebata berdewam a gelê Çînê hatiye avakirin. Me rêya xwe hilbijart û em li ser pêyên xwe sekinîne.
Destpêkê agirbest, serwerî tim û tim
Li hemberî pevçûna berdewam a li Rojhilata Navîn, helwesta Çînê zelal û aram dimîne. Di konferanseke rojnamegerî ya salane ya du rûniştinên Parlamentoya Ewropayê ya îsal de, Wezîrê Karên Derve yê Çînê Wang Yi tekez kir ku peyama Çînê dikare bi awayekî sade were kurtkirin: "Gihîştina bi agirbestê û bidawîanîna dijminatiyan." Dîroka vê herêmê gelek caran peyitandiye ku hêz qet çareseriyeke berdewam misoger nake. Pevçûna çekdarî tenê kîn û nefretê bêhtir dike û bi neçarî qeyranên nû bi xwe re tîne.
Wezîrê Karên Derve Wang Yi, ji bo rewşa niha pênc prensîbên bingehîn pêşniyar kirin ku ev in: Bihêzkirina serweriya neteweyî, redkirina bikaranîna xerab a hêzê, desttêwernedana kar û barên navxweyî, bipêşxistina çareserkirina siyasî ya mijarên germ û misogerkirina wê yekê ku welatên mezin roleke avaker bilîzin.