Haber Merkezi - Tahran ile Washington arasındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde Donald Trump rotasını Pekin’e çeviriyor. Dünyanın gözü, Çin’in İran’a savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması için baskı yapıp yapmayacağına ya da ekonomik kartlarını ABD’ye karşı kullanıp kullanmayacağına çevrilmiş durumda.
ABD Başkanı Donald Trump’ın bu ayın 14 ve 15’inde Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelmesi bekleniyor. Zirve, İran ile ABD arasındaki gerilimin bölgedeki dengeleri değiştirdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Washington, Pekin’i ya arabulucu ya da Tahran’a karşı bir baskı unsuru olarak kullanmak istiyor.
Pekin’in “gerçekçi” yaklaşımı
Çin, Trump’ın ziyaretini büyük bir dikkatle takip ediyor. Uzmanlara göre Pekin, Washington’un taleplerine ancak ABD’nin bazıları yüzde 145’e ulaşan ağır gümrük vergilerini düşürmesi halinde olumlu yaklaşacak.
Economist Intelligence Unit’ten Yu Su, “Çin, küresel pazardaki konumunu korumak için bu zirveden en azından somut bazı sonuçlar çıkarmak istiyor” dedi.
İran gerilimi görüşme masasının merkezinde
Trump yönetimi, ziyaret öncesinde Pekin’e sert bir mesaj gönderdi. Washington, “Eğer İran’a askeri destek verirseniz, tüm Çin mallarına yüzde 50 yeni vergi uygularız” uyarısında bulundu.
Pekin, ABD ve İsrail’in saldırılarını “hukuksuz” olarak değerlendirirken, aynı zamanda Hürmüz Boğazı’nın kapanmasından da endişe duyuyor. Çünkü petrol fiyatlarındaki yükseliş Çin ekonomisine ciddi zarar veriyor.
Asia Society’den Lizi Li’ye göre Çin, İran ve Rusya gibi stratejik ortaklarından kolay kolay vazgeçmeyecek ve Pekin’in bu ülkeler üzerindeki etkisi de “sınırlı” düzeyde kalacak.
Çin’in güçlü kartları: “Nadir mineraller”
Çin, müzakerelere önemli kozlarla giriyor. Bunların başında nadir mineraller geliyor.
Nadir mineraller: Çin, akıllı telefonlar ve elektrikli araçların üretiminde kullanılan stratejik maddelerin büyük bölümünü kontrol ediyor. Uzman Joe Mazur, “Trump bu karttan ciddi biçimde çekiniyor çünkü ABD’nin bunun için bir alternatifi yok” dedi.
Ürün alımları: Çin’in, zirvenin başarılı geçmesi halinde bir “jest” olarak Boeing uçakları ve tarım ürünleri için yeni satın alma anlaşmaları imzalayabileceği belirtiliyor. Böylece Trump’ın bunu Truth Social platformunda bir başarı olarak duyurabileceği ifade ediliyor.
İki küresel güç arasındaki ilişkiler 2016’dan bu yana kriz içinde bulunuyor. Şimdi ise Trump, Kongre ara seçimleri öncesinde ve ABD’de yakıt fiyatlarının rekor seviyelere ulaştığı bir dönemde piyasaları sakinleştirecek bir anlaşmaya ihtiyaç duyuyor.
Öte yandan Pekin, tüm seçeneklerini Trump’a bağlamak istemiyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de yakında Çin’i ziyaret etmesi bekleniyor. Bu durum, Pekin’in “Küresel Güney” eksenini güçlendirme çabasının işareti olarak değerlendiriliyor.
Bu zirve yalnızca diplomatik bir görüşme değil; aynı zamanda önümüzdeki aylarda enerji piyasalarının ve küresel güvenliğin geleceğini belirleyecek kritik bir buluşma olarak görülüyor.
