Erbil (Rûdaw) - Kürdistan Bölgesi hükümeti, Bağdat’ın İbrahim Halil Sınır Kapısı’nda yeni bir gümrük sistemi başlatacağına dair iddiaları yalanladı. Erbil, koordinasyon olmadan alınan bu kararın sahada uygulanma kabiliyetinin bulunmadığını vurguladı.
Kürdistan Bölgesi ile Irak federal hükümet arasında gümrük uygulamaları konusunda yeni bir görüş ayrılığı yaşanıyor.
Bağdat yönetiminin İbrahim Halil Sınır Kapısı’nda gıda ve ilaç ithalatı için yeni bir takip sistemi başlatacağını duyurmasının ardından Erbil'den yalanlama geldi.
Dr. Sami Celal: "Haberimiz ve onayımız yok"
Kürdistan Bölgesi İçişleri Bakanlığı Hukuk Danışmanı ve Irak hükümetiyle Gümrük Verileri Otomasyon Sistemi (ASYCUDA) müzakerelerini yürüten ekibin başkanı Dr. Sami Celal, 2 Nisan 2026 Perşembe günü Rûdaw'a yaptığı açıklamada, Bağdat'ın iddialarını reddetti.
Dr. Celal, "Irak hükümetinin İbrahim Halil Sınır Kapısı üzerinden ithal edilen gıda, ilaç ve tıbbi malzemeler için 'Öncelikli Gümrük Bilgi Sistemi'ni başlatma kararı tamamen kendilerine aittir. Bizim tarafımızda böyle bir karar alınmış değil" dedi.
Bağdat'ın Erbil ile koordinasyon kurmadan bu tür bir bütçeyi veya sistemi dayatamayacağını savunan Dr. Celal, "Kürdistan Bölgesi ilgili kurumları olarak bu sistemin İbrahim Halil’de uygulanması için henüz hiçbir adım atmadık. Bağdat, Kürdistan Bölgesi’nin onayı ve katılımı olmadan bu kararı tek başına uygulayamaz" ifadelerini kullandı.
Bağdat ne iddia etmişti?
Erbil’in bu tepkisi, Irak Gümrük Genel Müdürü Samer Kasım Davud’un Rûdaw’a verdiği demeçten hemen sonra geldi.
Davud, 1 Nisan'da yaptığı açıklamada, 3 Nisan 2026 tarihinden itibaren İbrahim Halil Sınır Kapısı’nda yeni bir sistemin (Kod 05) devreye gireceğini duyurmuştu.
Davud, bu adımın "gümrük prosedürlerini birleştirmek amacıyla Erbil ve Bağdat arasında yıllardır süren görüşmelerin bir sonucu" olduğunu iddia etmişti.
Sistemin temel amacının tüccarların resmi kurdan dolar almasını kolaylaştırmak olduğunu belirten Davud, "Bu sayede tüccarlar gıda ve ilaç ithalatı için Merkez Bankası’ndan resmi fiyattan dolar temin edebilecek, bu da dinarın dolar karşısındaki değerini güçlendirecektir" demişti.
"Kod 05" ve ASYCUDA tartışması
Irak Gümrük Genel Müdürü Davud, "Kod 05" adı verilen bu prosedürün şimdilik sadece hayati önemdeki gıda ve ilaçları kapsadığını, ancak ASYCUDA sisteminin Kürdistan Bölgesi’ndeki tüm sınır kapılarına entegre edilmesi durumunda tüm malları kapsayacağını belirtmişti.
Davud ayrıca, "Öncelikli gümrük bilgisi olmadan tüccarlara resmi kurdan dolar verilmesi mümkün değildir. Bu yeni adım özellikle Kürdistan Bölgesi’ndeki ve genel olarak Irak’taki tüccarların yaşadığı döviz transferi sorununu çözmek için atılmıştır" ifadelerini kullanmıştı.
Buna karşın Erbil, henüz ASYCUDA sisteminin sınır kapılarına bağlanmadığını ve Bağdat’ın bu süreci tek taraflı bir oldu-bittiye getirmesine izin verilmeyeceğini net bir dille ifade etti.
