Haber Merkezi - ABD ve İranlı müzakereciler, nükleer konulardaki derin görüş ayrılıklarını aşamayınca strateji değişikliğine giderek hedeflerini küçülttü.
Reuters'ın İranlı kaynaklara dayandırdığı habere göre taraflar, büyük bir barış anlaşması yerine şimdilik sadece bombardımanın yeniden başlamasını önleyecek "geçici bir mutabakat zaptı" imzalamak için zemin arıyor.
Bu adım, İslamabad'daki doğrudan görüşmelerin nükleer şartlar nedeniyle tıkanmasının ardından atılan bir "ara formül" olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı ve dondurulmuş varlıklar takası
İranlı üst düzey bir yetkiliye göre, taraflar Hürmüz Boğazı'nın yönetimi ve dondurulmuş varlıklar gibi somut başlıklarda birbirine yakınlaşmış durumda.
Tahran, gemilerin Umman Denizi kıyısındaki sulardan saldırı tehdidi olmadan serbestçe geçmesine izin vermeyi teklif ederken; bunun karşılığında Washington’dan yurt dışındaki dondurulmuş mali kaynaklarının bir kısmını serbest bırakmasını talep ediyor.
Yıllardır ağır yaptırımlar altında olan İran için bu finansal rahatlama, masadaki en kritik şartların başında geliyor.
Uranyum zenginleştirmede süre çıkmazı
Eğer bu geçici mutabakat imzalanırsa, taraflar nihai bir anlaşma zemini oluşturmak için 60 günlük bir teknik inceleme süreci başlatacak.
Ancak bu süreçte uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin ne kadar süreyle dondurulacağı konusunda hala büyük bir uçurum bulunuyor.
Washington yönetimi bu faaliyetlerin en az 20 yıl süreyle askıya alınmasını şart koşarken, Tahran bu sürenin 3 ila 5 yılı geçmemesi konusunda ısrar ediyor.
ABD tarafı ayrıca İran’ın elindeki tüm zenginleştirilmiş materyali ülke dışına çıkarmasını isterken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bu materyallere ev sahipliği yapma teklifi de uluslararası diplomasinin gündeminde kalmaya devam ediyor.
47 günlük savaşın yıkıcı bilançosu
Söz konusu diplomatik çabalar, 28 Şubat’tan bu yana devam eden savaşın yarattığı devasa insani ve ekonomik yıkımın gölgesinde yürütülüyor.
Çatışmaların başladığı günden bu yana İran’da 3 bin 600’den fazla, Lübnan’da ise 2 bin 196 kişinin yaşamını yitirdiği resmi makamlarca teyit edildi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) başlattığı tam kapsamlı deniz ablukası ise Tahran’ın petrol gelirini tamamen kuruturken, küresel arz endişeleri petrol fiyatlarını 120 doların üzerinde sabitlemiş durumda. Bu geçici mutabakat arayışının, bölgedeki kırılgan ateşkesi kalıcı bir barışa evirip evirmeyeceği önümüzdeki günlerde netleşecek.
