İsrail ile Hizbullah arasında şiddetlenen savaşın gölgesinde, Lübnan'da yaşayan Rojavalı onlarca Kürt aile mahsur kalmış durumda ve ciddi bir yaşam mücadelesi veriyor.
Lübnan'ın güneyindeki Kürt aktivistlerden birinin aktardığına göre, şu ana kadar İsrail saldırılarında iki Rojavalı Kürt yaşamını yitirdi ve hiçbir yardım kuruluşu Suriyeli veya Kürt mültecilere destek sağlamıyor.
Lübnan'ın güneyinde yaşayan Kürt aktivist Mustafa Şêxo, cuma günü Rûdaw TV'de Warşin Salih'in sunduğu 19:00 bültenine katılarak bölgedeki Kürtlerin yaşadığı dramı anlattı.
Şêxo'nun aktardığı bilgilere göre, savaş öncesinde Lübnan'ın güneyinde yaklaşık 400 Kürt ailesi yaşıyordu. Ancak çatışmaların başlamasıyla birlikte bu ailelerin büyük bir kısmı Beyrut'a, Lübnan dağlarına veya Rojava'ya göç etmek zorunda kaldı. Şu an Sur (Tyre) ve Sayda şehirleri arasındaki bölgede yalnızca "120 ila 130 civarında" Kürt ailenin kaldığı belirtiliyor.
"Efrin'e dönüş için en az 4-5 bin dolar gerekiyor"
Bölgede kalan Kürt ailelerin büyük çoğunluğunun Efrinli olduğunu ve tarım işçiliği ile uğraştıklarını belirten Şêxo, bombardımanlar nedeniyle kimsenin işe gidemediğini ve büyük bir işsizlik sorunu yaşandığını vurguladı.
Kürt ailelerin neden Efrin'e dönmediğine ilişkin bir soruyu ise Şêxo şöyle yanıtladı:
"En büyük engel maddi imkânsızlıklar. Efrin'e dönüp yeni bir hayat kurmak en az 4 ila 5 bin dolara mâl oluyor. Ayrıca Efrin'deki evlerin çoğu yerinden edilmiş Araplar tarafından el konulmuş, yağmalanmış veya yıkılmış durumda. İnsanlar sıfırdan başlamak zorunda."
Yardımlarda ayrımcılık yapılıyor
Mültecilerin karşılaştığı bir diğer büyük kriz ise insani yardımların dağıtımındaki adaletsizlik. Mustafa Şêxo, uluslararası kuruluşların ve Lübnan hükümetinin yalnızca yerinden edilmiş Lübnanlılara 300 dolar ve gıda gibi yardımlar sağladığını; Kürt veya Arap ayrımı yapılmaksızın Suriyeli mültecilere ise hiçbir yardımın ulaşmadığını ifade etti.
Savaş nedeniyle bölgede enflasyonun fırladığını belirten Şêxo, önceden 10 dolar olan bir mutfak tüpünün fiyatının 27 dolara kadar çıktığını dile getirdi. Kürt aktivist, uluslararası kuruluşlara ve Kürdistani taraflara çağrıda bulunarak, "Lübnan'ın güneyinde mahsur kalan bu insanlara yardım eli uzatın, birçoğunun ekmek alacak parası dahi kalmadı" dedi.
Kürt aktivist Mustafa Şêxo Rûdaw TV'de Warşin Salih'in sorularını yanıtladı:
Rûdaw: İyi akşamlar. Lübnan'ın güneyinde şu an kaç Kürt ailesi yaşıyor?
Mustafa Şêxo: İyi akşamlar, tüm değerli izleyicileri selamlıyorum. 2006 savaşında burada en az 400 Kürt ailesi vardı. Tarım ve çeşitli işlerde çalışan mültecilerdi. Ancak bu son savaş başladığından beri Efrinlilerin büyük bir kısmı Beyrut, Cebel Lübnan (Lübnan Dağı), Trablus ve Bekaa gibi daha güvenli bölgelere yöneldi. Güneyde kalanlar ise mahsur kalmış durumda; ya maddi imkânsızlıktan ya da mevcut güvenlik şartlarından dolayı çıkamıyorlar. Güney Lübnan'da yaklaşık 120-130 Kürt ailesi kaldı. Bu ailelerin tamamı Sur ile Sayda ilçeleri arasında ve sınıra yakın bölgelerde bulunuyor.
Rûdaw: Peki Sayın Mustafa, Güney Lübnan'daki bu aileler ne iş yapıyor? Rojava'da şu an durum nispeten daha sakin, neden Rojava'ya dönmüyorlar?
Mustafa Şêxo: Yüzde 90'ı tarım sektöründe, seralarda, portakal, limon, muz bahçelerinde sebze yetiştiriciliğinde çalışıyor. Geri kalanlar ise sanayide, demircilik veya marangozluk gibi işlerde ter döküyor. Neden ülkelerine dönmüyorlar? Buradaki Kürtlerin yüzde 95'i Efrinli. Dönemiyorlar çünkü şartları çok zor. İlk sorun maddi. Köylerine dönmeleri büyük bir masraf. Çoğunun evi yağmalanmış durumda. Nasıl dönsünler? Şu an evlerinde Arap göçmenler oturuyor. Bu durumdan dolayı gidemiyorlar. Yine de bugüne kadar yaklaşık 100-130 civarında aile bir şekilde döndü.
Ama dediğim gibi, asıl sebep ekonomi. Biri evini yeniden kurmak istese, sadece beyaz eşya ve temel ev aletleri için en az 4-5 bin dolara ihtiyacı var. Ayrıca evlerine yerleşenler o evleri tahrip etmiş, elektrik kablolarına kadar çalmışlar. Kapı yok, pencere yok... Döndüklerinde sıfırdan başlamaları gerekecek. Bu yüzden gidemiyorlar.