Haber Merkezi –FAO verilerine göre ABD/İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle küresel gıda fiyatları mart ayında yükselişini sürdürdü.
Endeks aylık bazda yüzde 2,4 artarken, artışta enerji fiyatlarındaki yükseliş belirleyici oldu. Tahıl ve bitkisel yağ fiyatları yükselirken, şekerdeki sert artış dikkat çekti. Buna karşın küresel stokların güçlü seyri, arz tarafında ciddi bir sıkışma olmadığını gösterdi.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), mart ayında küresel gıda emtia fiyatlarının artış eğilimini koruduğunu açıkladı.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, martta 128,5 puana çıkarak bir önceki aya göre yüzde 2,4, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 1 yükseldi. Artışta, Orta Doğu'daki gelişmelere bağlı enerji fiyatlarındaki yükseliş etkili oldu.
Tahıl ve yağ fiyatlarında artış
Tahıl Fiyat Endeksi martta aylık bazda yüzde 1,5 artış gösterdi. Küresel buğday fiyatları, ABD'deki kuraklık ve Avustralya'da gübre maliyetlerindeki artışın ekim beklentilerini düşürmesiyle yüzde 4,3 yükseldi. Mısır fiyatları sınırlı artarken, pirinç fiyatlarında yüzde 3'lük düşüş kaydedildi.
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ise şubata göre yüzde 5,1 artarken yıllık bazda yüzde 13,2 yükseldi. Palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki artışta, petrol fiyatlarının yükselmesiyle biyoyakıt talebinin artacağı beklentisi etkili oldu.
Et ve süt ürünlerinde sınırlı artış
Et Fiyat Endeksi martta yüzde 1 yükseldi. Avrupa Birliği'nde domuz eti fiyatları mevsimsel talep öncesinde artarken, Brezilya'da sığır eti fiyatları arz daralması nedeniyle yükseldi. Buna karşılık kümes hayvanı ve koyun eti fiyatlarında düşüş görüldü.
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi yüzde 1,2 artış kaydetti. Süt tozu fiyatları Okyanusya'da arzın azalmasıyla yükselirken, AB'de peynir fiyatları üretim artışı ve zayıf talep nedeniyle geriledi.
Şeker fiyatlarında sert yükseliş
Şeker Fiyat Endeksi mart ayında yüzde 7,2 artarak dikkat çekti. Brezilya'da şeker kamışının daha fazla etanol üretimine yönlendirileceği beklentisi, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Üretim ve stok görünümü
FAO, 2026 yılı küresel buğday üretiminin yüzde 1,7 azalarak 820 milyon tona gerilemesini bekliyor. Hindistan'da rekor üretim öngörülürken, AB, Rusya ve ABD'de düşüş tahmin ediliyor. Küresel mısır üretiminin ise Arjantin, Brezilya ve Güney Afrika'da ortalamanın üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Öte yandan 2025 yılı küresel tahıl üretimi 3 milyar 36 milyon tonla yıllık yüzde 5,8 artış gösterdi. Dünya pirinç üretimi yüzde 2 artışla 563,3 milyon tona ulaşarak rekor kırdı. Tahıl tüketimi 2 milyar 945 milyon ton, stoklar ise yüzde 9,2 artışla 951,5 milyon ton olarak hesaplandı. Stok/kullanım oranının yüzde 32,2 seviyesinde olması, küresel arzın görece rahat seyrettiğine işaret etti.
