Haber Merkezi - Demokratik Suriye Güçleri'ne (DSG) bağlı medya organlarına göre, Suriye'nin kuzeybatısındaki Halep vilayetine bağlı Kürt şehri Efrin'den kaçan 800'den fazla Kürt aile, yıllar süren sürgünün ardından evlerine dönüyor. Bu dönüşler, Kürt liderliğindeki güçler ile Şam hükümeti arasında ocak ayında imzalanan ve kademeli olarak uygulanmaya devam eden dönüm noktası niteliğindeki anlaşma kapsamında gerçekleşiyor.
DSG kaynakları 800'den fazla ailenin "üçüncü dalga" kapsamında döneceğini bildirdi.
Afrinli aileler, ilk olarak 2018'de Türkiye destekli harekat sırasında kaçtıklarından bu yana defalarca göç dalgalarıyla karşı karşıya kaldı. Aileler, 2024'te Esad rejiminin düşüşü sırasında ve bu yılın başlarında Rojava’da yeniden başlayan çatışmaların ardından tekrar göç etmeye zorlandılar.
Ocak ayı ortasında Suriye Arap Ordusu ve bağlı silahlı gruplar, DSG kontrolündeki bölgelere geniş çaplı bir saldırı başlattı. Operasyon, Kürt liderliğindeki güçlerin Halep'in doğusu, Deyrezor, Rakka ve Kürt nüfusun yoğun olduğu Haseke vilayetindeki bölgelerden kademeli olarak çekilmesine yol açtı.
Sekiz yılın ardından başladı
Haftalarca süren çatışmaların ardından, ocak ayı sonunda DSG ile Şam arasında uluslararası arabuluculukla bir anlaşma imzalandı. Anlaşmanın temel maddelerinden biri, Efrin'dekiler de dahil olmak üzere yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşüydü.
Sekiz yıl iki ayın ardından, Efrin'e beklenen dönüş yolculuğu nihayet başladı. Geleneksel Kürt kıyafetleri içindeki ellili yaşlarındaki adam, evlerine dönen üçüncü konvoyun bir parçası olarak dün günü yola çıkan binlerce göçmenden biri.
Efrinli bir göçmen olan Hacı Tari, Rudaw'a şunları söyledi:
"Halkımız ne burada ne de Avrupa'da huzur bulabildi. Mutluyuz ve inşallah tüm halkımız güven ve esenlik içinde Efrin'e döner."
“Cennete gidiyorum”
Geri dönüşün sevinci, yolculuğa çıkanların yüzlerinden açıkça okunuyordu. Araçlardan birinin arkasında oturan Hacı Tari’nin babası duygularını şöyle ifade etti:
"Şu an hacca gidiyorum; cennete gidiyorum; cennete gidiyorum."
Önlerinde uzun ve meşakkatli bir yol var. Konvoy Kamışlo şehrinden yola çıktı ve Efrin'e ulaşmak için katedilmesi gereken yaklaşık 500 kilometre yol bulunuyor. Yine de dönenler için varış noktası, çekilen her türlü zorluktan daha ağır basıyor.
Ancak diğerleri için eve dönüşün bir bedeli oldu. Bazı aileler evlerini geri almak için silahlı gruplara para ödemek zorunda kaldıklarını söylüyor. Bir diğer Efrinli göçmen Edhem Ceviş, "Onlara para gönderdik ve çıktılar; oradaki kızımız evimizi bizim için onardı. Para ödemeden çıkmadılar; onlara 200 dolar verdik, zaten eşyalarımızı da çoktan almışlardı” dedi.
Geri dönenler arasında Efrin'i hiç görmemiş ama onu kalplerinde taşıyan çocuklar da var. Sürgünde doğan bu çocuklar, vatan hikayeleriyle büyüdüler. Eşyalarını yanlarında getirdiler ama ne kimlik duygularını ne de bir zamanlar işledikleri topraklara olan köklü bağlarını geride bıraktılar.
Yerel yetkililer daha önce Rûdaw'a, yaklaşık 50 bin Efrinli göçmenin şu anda Haseke vilayeti genelinde, yaklaşık 150 barınma merkezi ve özel evlerde yaşadığını bildirmişti. Bunlardan bin 600'ü şimdiye kadar üç konvoy halinde geri döndü, binlercesi ise eve dönme sırasını beklemeye devam ediyor.
Efrin'e dönüşler, şu anda Kürt ailelerin evlerinde ikamet eden Arap yerleşimciler tarafından engelleniyor.
Halen Efrin'de bulunan Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) üyesi Azad Osman, şubat ayı sonlarında Rûdaw'a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Kürtlerin evleri sahiplerinin dönüşü için hazır hale getirilmeli. Ancak edindiğimiz bilgilere göre kalacak yerleri olmadığı için geri dönmemiyorlar."
Azad Osman, ocak ayındaki DSG-Şam anlaşması sonrası ilk geri dönüş dalgasından önce, birçok ailenin mülklerinin Arap yerleşimciler tarafından gasp edildiğini gördüğünü de sözlerine ekledi.
