Erbil(Rûdaw) - Suriye parlamento seçimlerinde Kürtlerin kazandığı sandalye sayısı, beklenen tahminlerin yarısına bile ulaşamadı. 210 sandalyeli mecliste Kürtlerin 30 ila 40 arasında koltuk kazanması öngörülürken, Kürt adaylar şimdilik sadece 9 sandalyeyi garantileyebildi.
Rojava genelinde Efrin’den Derik’e kadar uzanan bölgede 8 Kürt ve 6 Arap milletvekili seçildi. Bu tabloya göre Kürtler bölgede çoğunluk gibi görünse de, geçici hükümetin başındaki Ahmed Şara’ya tanınan anayasal yetki bu dengeyi değiştirebilir. Yasaya göre Ahmed Şara, meclisin üçte birine denk gelen 70 milletvekilini doğrudan atama yetkisine sahip.
Bölgelere göre sandalye dağılımı
Seçim sonuçlarına göre Kürt milletvekillerinin şehirlere göre dağılımı şöyle gerçekleşti:
- Haseke: 1 sandalye
- Kamışlo: 2 sandalye
- Derik: 1 sandalye
- Kobani: 1 sandalye
- Efrin: 3 sandalye
Haseke Bölgesi
Kamışlo, Serê Kanîyê ve Derik’i kapsayan bölge için toplam 15 sandalye ayrıldı. Bunların 10’u seçimle belirlenirken, seçilenlerin 4’ü Kürt adaylar oldu. Kalan 5 milletvekili ise doğrudan Ahmed Şara tarafından atanacak.
Seçilen Kürt milletvekilleri şunlar oldu:
- Rizwan Sido (Eşitlik Partisi)
- Kim İbrahim (Bağımsız)
- Fesla Yusuf (Kürdistan Birlik Partisi – Vahde)
- Ahmed Murad (Bağımsız)
Kobani
Kobani’ye ayrılan 2 sandalyeden birini Kürt aday Ferhad Şahin (PDK-S) kazandı.
Efrin
Kürtler Efrin’de 3 sandalye elde etti:
- Rengin Abdo (Bağımsız)
- Şeyh Said Zade (PDK-S)
- Muhammed Seydo (PDK-S)
Halep
Halep’in Tel Eran bölgesinden bağımsız aday Muhammed Xeribo bir sandalye kazandı.
Tarihi Bir Dönemeç
Aralık 2024’te Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından başlayan geçiş sürecinin parçası olan bu seçimler, 15 yıl aradan sonra ilk kez Kobani ve Haseke genelinde gerçekleştirildi.
Seçimlerin yapılması, Şam yönetimi ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasında Ocak 2026’da ABD arabuluculuğunda varılan geçici anlaşmanın ardından mümkün oldu. Söz konusu anlaşma, Özerk Yönetim bölgelerinin siyasi sürece katılımının önünü açtı.
Dolaylı Seçim Yöntemi ve Eleştiriler
Seçimlerin en çok tartışılan yönü, halkın doğrudan sandığa gitmemesi oldu. Bunun yerine oylar, “ruspî” olarak adlandırılan ileri gelenlerden oluşan sınırlı bir seçmen heyeti tarafından kullanıldı.
PYD (Demokratik Birlik Partisi) ise seçimlere resmi olarak katılmadı. PYD Eşbaşkanı Pervin Yusuf, Kürtlerin Suriye nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturduğunu belirterek, mecliste en az 40 sandalyeyle temsil edilmeleri gerektiğini savunmuştu.
Bağımsız Kürdistan Özgürlük Hareketi üyesi aday Mustafa Ate, seçmenler ile adayların birbirini tanımadığı bu yöntemin demokratik olmadığını söyledi. Bağımsız aday Nesret Ketkani de katılımın sınırlı kalmasını eleştirdi.
Yeni Hükümetin Kürt Politikası
Seçimler, Ahmed Şara’nın Kürtleri Suriye’nin asli unsurlarından biri olarak tanıyan tarihi kararının ardından yapıldı. Bu karar kapsamında Kürtlere dil ve kültür hakları tanınırken, 1962’de yürürlüğe giren ayrımcı nüfus sayımı yasası da iptal edildi.
Böylece geçmişte vatandaşlık hakları ellerinden alınan Kürtlerin yeniden Suriye vatandaşlığı almasının önü açıldı.
Meclisteki 210 sandalyenin 140’ı bu heyetler aracılığıyla belirlenirken, kalan 70 sandalyenin atama yoluyla doldurulması bekleniyor. Kürtlerin meclisteki nihai temsil sayısının ise bu atamalardan sonra netleşeceği belirtiliyor.