Haber Merkezi – Rojava’daki kadın örgütleri ve aktivistler, Şam yönetimi ile Özerk Yönetim arasında devam eden entegrasyon sürecinde Kadın Savunma Birlikleri’nin (YPJ) Suriye ordusuna dahil edilmesi için bugün basın açıklaması yaptı.
Rojava merkezli kadın platformları tarafından yapılan ve Hawar Haber Ajansı (ANHA) tarafından paylaşılan açıklamada, YPJ'nin Suriye genelinde kadın örgütlenmesinin "en güçlü sembolü ve en etkili gücü" olduğu vurgulandı.
Açıklamada, YPJ'nin IŞİD’e karşı mücadelede ve "binlerce kadın ile çocuğun kurtarılmasında" kilit rol oynadığı hatırlatıldı.
DSG ile Şam arasındaki anlaşma
Tamamı kadınlardan oluşan bir güç olan YPJ, Demokratik Suriye Güçleri'nin (DSG) ana güçlerinden birini oluşturuyor.
Kürt güçleri ile Şam’a bağlı gruplar arasında haftalarca süren çatışmaların ardından, taraflar 29 Ocak'ta DSG'nin devlet kurumlarına entegrasyon sürecini hızlandırmak amacıyla 14 maddelik bir anlaşmaya varmıştı. Anlaşma, Haseke vilayeti için bir tümen oluşturulmasını ve DSG'nin üç tugay halinde orduya dahil edilmesini öngörüyor.
Kadınların talepleri: Bağımsız ve eşit bir güç
Kadın aktivistlerin ve örgütlerin talepleri arasında şunlar yer alıyor:
YPJ'nin düzenli bir ordu gücü olarak tanınması
Mevcut yapısının ve organizasyon şemasının korunması
Rojava bölgesinde faaliyet göstermeye devam etmesi
Tutuklu bulunan kadınların serbest bırakılması
Resmi açıklamalara göre, şu ana kadar 35 kadın tutukludan 13'ü bu ayın başlarında serbest bırakıldı.
Aktivistler, "YPJ'nin ordu içindeki varlığı, ordunun barış ve güvenliği savunma ilkelerine bağlılığının bir garantisidir" değerlendirmesinde bulundu.
Şam: Orduya değil, polis gücüne katılabilirler
Nisan ayı başlarında Rûdaw'a konuşan YPJ Sözcüsü, birliğin DSG tugaylarına "bağımsız ve eşit bir güç" olarak katılmak istediğini belirtmişti. Ancak Şam’ın DSG entegrasyon sürecini denetleyen heyetinden bir üye, YPJ savaşçılarının orduya katılamayacağını, ancak polis güçlerine "gönüllü" olarak dahil olabileceklerini ifade etmişti.
Rojava Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, Şam ile "YPJ'ye resmi statü verilmesi" konusundaki görüşmelerin sürdüğünü ancak henüz "yeni bir sonuca" varılmadığını söyledi.
İdeolojik ayrışma ve anayasal zemin
2012'den bu yana Rojava'da uygulanan demokratik özerklik modeli, kadınların siyaset ve savunma alanında eşit katılımını esas alıyor. Ancak Aralık 2024'te Beşar Esad'ın devrilmesinin ardından iktidara gelen yeni Şam yönetiminin cihadist geçmişi, kadınlardan oluşan bağımsız bir askeri yapının kabul edilmesi konusunda zorluklar yaratıyor.
Aktivistler, Ocak 2025'te yayınlanan 53 maddelik Anayasa Deklarasyonu'nda askerlik hizmetinin sadece erkeklerle sınırlandırılmadığını, bu durumun kadınların askeri ve güvenlik kurumlarına katılımının artırılması için hukuki bir alan açtığını savunuyor.
Entegrasyon süreci kapsamında Şam yönetimi şimdiye kadar Haseke’ye DSG bağlantılı bir vali atamış, DSG kontrolündeki bölgeler için bir savunma bakan yardımcısı ve Haseke iç güvenlik güçleri için bir başkan yardımcısı görevlendirmişti.
