Erbil (Rûdaw) – ENKS Sözcüsü Nawaf Reşid, Rojava Yönetimi ile diyalog için şartlar koydu ve Rojava yönetimi ile Mazlum Abdi’nin bir dönüşüm geçirmesi gerektiğini vurguladı.
ENKS Sözcüsü Nawaf Reşid, Rojava yönetimi ile bir diyaloğun başlatılması için bazı şartlarının olduğunu belirterek, Mazlum Abdi’nin kendini ‘Kürt temsilcisi’olarak ilan etmesini istedi.
Nawaf Reşid, yaptığı açıklamada, "Geçmişteki bütün engelleri aştık, ancak bu yeni şartların uygulanması gerekiyor" diyerek, "Şam'da temsilcimiz var ama müzakere için Kürtlerin birliği ve uzlaşmasını bekliyoruz. Anlaşma sağlanamazsa Tahrir el Şam'la yalnız görüşmek zorunda kalacağız" şeklinde konuştu.
Beşar Esad Hükümetinin düşüşü ve yeni durum
8 Aralık 2024'te Beşar Esad hükümetinin düşüşü duyurulmuş ve Heyet Tahrir Şam (HTŞ) ülkede hakimiyeti sağlamıştı. Türkiye destekli Suriye Milli Ordusu ise DSG kontrolündeki bölgelere saldırı düzenlemiş, Tel Rıfat ve Minbic’e girmişti.
Şam rejimi değişirken, Rojava’daki Kürtlerin birleştirilmesi çabaları ve Şam’da tek heyet olarak hareket etme üzerine tartışmalar devam ediyor. Şu ana kadar Rojava’daki taraflar arasında herhangi bir uzlaşıya henüz varılmadı. Kürt-Kürt diyaloğunun yeniden başlatılması için Fransa ve ABD’nin bir dizi girişimi olmuştu.
Suriye Kürtleri Ulusal Konseyi (ENKS) Sözcüsü, Kürt Yekiti Partisi'nin Suriye'deki temsilcisi Nawaf Reşid, Rûdaw TV’den Hiwa Cemal’in sunduğu programa konuk oldu.
“Rojava yönetimi dönüşmelidir”
Rojava’daki Kürtler arası diyalog sürecinin 10 yıl önce Başkan Mesud Barzani’nin girişimi ile başladığını ancak bir türlü başarıya ulaşamadığını belirten Nawaf Reşid, “Geçmişteki 11 yıllık süreçte birçok şey yaşadık. ENKS’ye, Rojava halkına ve topraklarımıza yönelik ciddi ihlaller oldu. Bunların hepsini bir tarafa bırakmaya hazırız. Nasıl ki El Kaide, El Nusra’ya ardından Tahrir Şam’a evrildiyse ve herkesi kabul edeceğini açıkladıysa, Rojava’daki mevcut idarenin de bir dönüşümü sağlaması gerekmektedir” dedi.
“PYD’nin şartları yerine getirmesi gerekiyor, Mazlum Abdi ‘ben Kürt temsilcisiyim’ demeli”
Taraflar arası görüşmelerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için PYD’nin bazı şartları yerine getirmesi gerektiğine dikkat çeken ENKS Sözcüsü Nawaf Reşid sözlerini şöyle sürdürdü:
"İlk önce doğru (Rojava idaresi) bir dönüşümü sağlamalılar. Mazlum Abdi, kendisini Kürt temsilcisi görmüyor, Kuzey-Doğu Suriye temsilcisi olarak lanse ediyor. ENKS’nin onu kabul etmesi için bundan vazgeçmesi gerekiyor. 'Ben Kürdüm ve Suriye’deki Kürtlerin temsilcisiyim, Minbic ve Rakka'nın temsilcisi değilim’ demeli. Aynı şekilde, Mazlum Abdi, Türkiye'ye 'Biz PKK’li değiliz' demelidir ve onlara açıkça 'Türkiye’ye karşı değiliz' şeklinde güven verebilmelidir."
Kobani ve Rojava’ya yönelik tehditler
Nawaf Reşid, “Kobani ve Rojava’ya yönelik büyük bir askeri tehdit var. Dolayısıyla saldırının önünü almak için Türkiye’ye verilen bahanelerin kesilmesi gerekiyor. Türkiye ile bir güven tesis edilmeden saldırılar durmayacaktır” uyarısında bulundu.
Fransa’nın girişimleri
Geçtiğimiz günlerde Fransız yetkililer, Kürtler arasında bir diyalog başlatmak için görüşmeler yapmıştı, ancak şu ana kadar bu diyalog başlamadı ve ENKS ile Mazlum Abdi arasında doğrudan bir görüşme olmadı. Nawaf Reşid, Fransa’nın başlattığı girişimler doğrultusunda PYD’li partiler ve Rojava idaresi ile görüşmeye hazır olduklarını belirterek, bunun için bahsettiği şartların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
ENKS: Doğrudan müzakere için hazırız
Nawaf Reşid, "Biz doğrudan müzakerelere hazırız. ENKS buna hazır, ancak öncelikle şartlarımız uygulanmalı. Onlar da, bahsettiğimiz üç temel şartı kabul etmelidir. PYD’nin zindanlarında çürütülen ve akıbetleri bilinmeyen onlarca Kürt vardır. Bütün bunlara rağmen biz iki şey istiyoruz: Birincisi, ‘Kürtlerin temsilcisiyiz’ desinler. İkincisi, Türkiye devletine karşı herhangi bir düşmanlıkları olmadığını açıklasınlar. Üçüncüsü, ‘Biz PKK’li değiliz, onlarla organik bir bağımız bulunmuyor’. Kadroları varsa da Rojava’dan çıkartılmalıdır. Şartlarımız bunlar” dedi.
“ENKS, HTŞ ile temasa geçmedi, Kürt tarafları bekledik”
Suriye Muhalefeti Demokratik Koalisyonu (SMD) içerisinde yer alan ENKS Temsilcisi Abdulhekim Beşar’ın Şam’da olduğunu ancak Şam Devrimci Güçleri olarak bilinen gruplar ve HTŞ lideri Ahmet Şera ile bir temasının olmadığını belirten Nawaf Reşid, “ENKS olarak Esad düştüğünden beri bir saat bile boş durmadık. Şam’daki temsilcimiz Kürtler, Dürzi ve Hristiyan halklarıyla bazı görüşmeler yaptı. Ancak HTŞ ile doğrudan bir görüşmemiz olmadı. Çünkü ENKS tek başına müzakerelere başlamak istemiyor. Rojava’da tarafların anlaşmasını bekliyoruz. Ancak mecburen anlaşma olmazsa Tahrir El Şam'la tek başımıza görüşmek zorunda kalacağız” dedi.
Türkiye’nin saldırı tehditlerine yanıt
Rojava ve Kobani’ye yönelik Türkiye’nin saldırı tehdidine ilişkin Nawaf Reşid, “Efrin, Serêkaniye nasıl gittiyse, hangi bahane ile Kürtlerin elinde çıktıysa, aynı bahane yine öne sürülüyor. Türkiye’ye biz ‘saldırılarınızı durdurun’ demeden önce Mazlum Kobani’nin ‘Ben Kürtlerin temsilcisiyim. Ben Rojava’da yaşıyorum. Benim Minbic, Rakka ve Deyrizor ile bir ilgim-alakam yoktur. Ben PKK’li değilim’ demeli ki Türkiye’nin saldırılar için öne sürdüğü bahaneler de son bulsun” dedi.
Birlik çabalarının tarihi
IŞİD saldırıları başladığı dönemde Duhok’ta Başkan Barzani öncülüğünde yürütülen Rojavalı Kürtler arası birlik çabaları sonuçsuz kalmıştı. 2014’deki görüşmelerde ENKS ve PYD’nin ortak yönetim ve güvenlik oluşturması konusunda anlaşmaya varılmıştı.
En son ABD ve Koalisyonun girişimiyle 2021’de yeniden başlayan diyalog, o zamandan beri Rojavalı Kürt taraflarının gündeminde. PYD öncülüğündeki Kürt Ulusal Birliği Partileri (PYNK) adında bir oluşuma giderek ENKS ile ortak bir Kürt Konseyi oluşturmuştu. ABD’nin girişimi ile yapılan görüşmelerde Kürt Ulsal Birliği Konseyinin ‘2014 Duhok Anlaşması’nın (Yönetim, Ortaklık, Güvenlik ve Savunma) maddelerini her iki heyet arasındaki görüşmelerin temeli’ ilkesi esas alınmıştı. Ancak bu çaba da sonuçsuz kaldı.
Suriye’nin yeni geleceği ve Kürt-Kürt diyaloğu
8 Aralık’ta Esad rejiminin yıkılması ardından, Rojava’daki Kürtlerin yeni Suriye’nin geleceğinde nasıl yer alacağı yeniden gündeme gelirken Kürt-Kürt diyaloğu da en önemli konu başlığı olarak duruyor. Fransa ve ABD’den heyetler, Rojava’da Mazlum Abdi öncülüğünde yeni bir Kürt birliği süreci başlatılması, Şam’da tek bir yapı olarak Kürtlerin masadaki yerini alması için taraflarla görüşmeleri devam ediyor. Öte yandan Türkiye, Suriye’de YPG öncülüğündeki hiçbir yapının anayasa müzakerelerinde yer almasını kabul etmeyeceğini ve Rojava’ya operasyon düzenleme sinyali verdi.