Haber Merkezi - ABD ve İsrail yetkilileri, pazartesi günü dikkat çekici bir gelişmeyle karşı karşıya kaldı.
Donald Trump’ın verdiği sürenin dolmasına saatler kala, İran’da liderlik çevresinden beklenmedik bir adım geldi.
Mücteba Hamaney, savaşın başlamasından bu yana ilk kez müzakere heyetine anlaşma yönünde ilerleme talimatı verdi.
Bu gelişme, Trump’ın kamuoyu önünde İran’a karşı sert tehditler savurduğu bir dönemde yaşandı.
Perde arkasında ise diplomatik temaslar hız kazanmıştı. Sürece yakın kaynaklar, ateşkes ilan edilene kadar sonucun ne olacağının Washington’da bile net olmadığını aktarıyor.
ABD merkezli Axios’un haberine göre, gelişmeler İsrailli ve bölgesel yetkililer ile konuya hakim diğer kaynaklar tarafından doğrulandı.
Savaşın eşiğinden diplomasiye
Bölgede tansiyon zirvedeydi. ABD güçleri ve Pentagon, İran’daki hedeflere yönelik büyük bir hava operasyonunun son hazırlıklarını yapıyordu. Bir ABD savunma yetkilisi o anları, “Ne olacağını bilmiyorduk” sözleriyle özetledi.
ABD’nin bölgedeki müttefikleri olası bir İran misillemesine hazırlanırken, İran içinde de bazı siviller güvenlik gerekçesiyle evlerini terk etmeye başlamıştı.
Krizi değiştiren gün
Pazartesi günü Beyaz Saray’da Paskalya etkinliği sürerken, Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff yoğun telefon diplomasisi yürütüyordu. Witkoff’un, İran’dan gelen 10 maddelik öneriyi “felaket” olarak nitelendirdiği belirtiliyor.
Ancak aynı gün içinde tablo değişti. Pakistanlı arabulucular, Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında yeni bir taslak üzerinde temas kurdu. Türkiye ve Mısır da sürece dahil olarak taraflar arasındaki farkları azaltmaya çalıştı.
Gece yarısına doğru ABD tarafı, iki haftalık geçici ateşkes önerisine onay verdi. Nihai karar ise doğrudan İran’ın en üst düzeyine iletildi.
Kritik rol: Kapalı kapılar ardında liderlik
Sürecin en dikkat çekici yönlerinden biri, İran’ın en üst liderlik düzeyindeki gizli müdahalesiydi. Güvenlik endişeleri nedeniyle doğrudan iletişim kurmayan liderlik, yalnızca yazılı mesajlar aracılığıyla sürece dahil oldu.
Kaynaklara göre, müzakere heyetine anlaşma yönünde verilen onay “büyük bir dönüm noktası” oldu. Erakçi’nin hem görüşmeleri yönetmede hem de askeri kanadı ikna etmede kilit rol oynadığı belirtiliyor. Çin’in de Tahran’a krizi aşma yönünde telkinde bulunduğu ifade ediliyor.
Son saatlerde tansiyon yeniden yükseldi