New York (Rûdaw) - Dünyanın dört bir yanından onlarca ülkenin temsilcisi, küresel enerji piyasalarını sarsan Hürmüz Boğazı krizine karşı Birleşmiş Milletler’de (BM) bir araya geldi. Nadir görülen bu geniş katılımlı buluşmada, stratejik su yolunun derhal trafiğe açılması ve seyrüsefer güvenliğinin korunması için tek ses olundu.
Toplantıda ortak bildiriyi okuyan Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid el-Zayani, uluslararası toplumun endişelerini dile getirdi.
Zayani, "İran’ın bölgesel komşularına yönelik saldırılarını kınayan 2817 sayılı kararnameye tam desteğimizi yineliyoruz. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ve buradaki saldırıların sürmesi, uluslararası güvenlik ile denizcilik özgürlüklerine yönelik doğrudan bir tehdittir. Bu boğazdan serbest geçiş, küresel refahın temel taşıdır" dedi.
Çin ve Rusya'nın 'güç kullanımı' vetosu
BM Güvenlik Konseyi’nin bu ayki dönem başkanı olan Bahreyn, İran üzerindeki uluslararası baskıyı artırmak için yoğun bir çaba sarf ediyor.
Daha önce gündeme getirilen ve boğazın açık tutulması için "güç kullanımına" izin veren karar tasarısı, Çin ve Rusya’nın vetosu nedeniyle reddedilmişti.
Diplomatik koridorlarda, bu iki gücün desteği olmadan atılacak adımların sahada ne kadar etkili olacağı tartışılıyor.
Guterres: "Ticaret ayrım gözetmeksizin başlamalı"
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de toplantıda taraflara acil çağrıda bulundu.
Guterres, "Hürmüz Boğazı’ndaki denizcilik haklarına ve özgürlüklerine saygı duyulmalıdır. Gecikmeksizin bu ilkelere uyulmasını bekliyoruz. Taraflardan talebim şudur: Boğazı açın, gemilerin herhangi bir haraç (vergi) ödemeden ve ayrımcılığa maruz kalmadan geçişine izin verin; ticaret yeniden başlasın" ifadelerini kullandı.
Çin Büyükelçisi Rûdaw’a konuştu: "Asıl mesele barışı sağlamaktır"
BM’deki bu büyük diplomatik baskıya rağmen Çin’in neden çekimser kaldığı sorusuna yanıt, Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong’dan geldi.
Rûdaw muhabirinin sorularını yanıtlayan Fu Cong, "Bizim için en önemli öncelik kalıcı barışın sağlanmasıdır. Eğer barış hakim olursa, Hürmüz Boğazı’nın da kendiliğinden açılacağına inanıyoruz" dedi.
Rûdaw’ın, "Rusya ile üzerinde çalıştığınız ortak Hürmüz tasarısı hala geçerli mi?" sorusuna ise Çinli Büyükelçi, "Evet, o tasarı hala masada duruyor" yanıtını vererek, Pekin’in Batı eksenli çözüm planlarına mesafeli duruşunu teyit etti.
ABD ve İran arasındaki yedi haftalık savaşın ardından sağlanan ateşkes süreci devam ederken, İslamabad’daki müzakere masası hala kırılganlığını koruyor.
BM çatısı altındaki bu geniş kapsamlı girişim, enerji krizinin pençesindeki dünyanın gözünü bir kez daha Körfez’in en dar ve en stratejik noktasına çevirmesine neden oldu.
