Hewlêr (Rûdaw) - Bi dehsalan bû ku avahiyên bilind ên Dubaiyê û qadên gaza qerase yên Qeterê wekî sembolên Rojhilata Navîn a nû dihatin dîtin.
Ew cîhaneke biriqandî û dewlemend bû lê îro, di roja 18an a şerê Amerîka û Îsraîlê yê li gel Îranê de, ev cîhan diheje. Eger şer dirêj bibe, ev pergal dê ber bi hilweşînê ve herê.
Ew operasyona ku 28ê Sibatê dest pê kir, niha veguheriye metirsiyeke mezin a aborî ji bo welatên Kendavê.
Di demekê de ku cîhan li hejmara mûşekan dinere, wêrankariya rastîn di amarên benderan, hişkbûna stasyonên avê û valabûna otelan de xwe nîşan dide.
Xenikandina aboriyê tenê ne petrol e
Tengava Hurmizê ku damara herî giring a bazirganiya cîhanê ye, niha bûye goristana bazirganiyê. Ji 4ê Adarê ve ku Îranê ragihand tengav "girtî ye", tevgera keştiyan li wir gihiştiye asta sifirê.
Tengava Hurmizê tenê ji bo enerjiyê ne giring e (ku ji sedî 20ê petrol û gaza cîhanê tê re derbas dibe) lê di heman demê de gubreya kîmyewî ya ji bo çandiniyê û gaza helyûmê (Helium) jî tê re derbas dibin.
Helyûm ji bo pîşesaziya çêkirina çîpên elektronîk gelekî giring e. Hilberîna helyûmê li Qeterê bi temamî sekiniye. Qeter bi tena serê xwe ji sedî 35ê pêdiviya helyûmê ya cîhanê dabîn dike.
Pisporê veguhastinê yê şirketa Traffixê Craig Giesky hişyarî da û got: "Bandora girtina Tengava Hurmizê ya li ser veguhastina deryayî dibe ku di nava 10 heta 14 rojan de diyar bibe lê zexta rastîn dê di nava 2 heta 5 heftiyên bê de dest pê bike."
Xefka cihêrengkirina dahatê
Zêdetirî 10 salan bû ku welatên Kendavê bi sedan milyar dolar xerc dikirin da ku aboriya wan tenê pişta xwe nespêre petrolê. Wan balafirgehên herî mezin, navendên darayî û projeyên geştyariyê ava kirin bes di vê şerî de diyar bû ku ev serkeftin bûne xala wan a lawaz.
Sekinandina navenda bazirganiya Îmaratê: Bendera Cebel Elî ku 9emîn bendera herî qerebalix a cîhanê ye û ji sedî 22yê berhemê navxwe yê Îmaratê pêk tîne, di roja yekem a şer de lê hat xistin.
Pişka xaniyan di bazara darayî ya Dubaiyê de ji sedî 30 daket. Şirket û bankên mezin ên wekî Citi û PwC navendên xwe yên li Dubaiyê vala kirin.
Sekinandina 'Vîzyona 2030' a Siûdiyeyê: Li Riyadê, weberhênana di projeyên wekî "Neom" û projeya Deryaya Sor de sekiniye.
Karkerên biyanî karên xwe berdane û lêçûna sîgortayê ew qasî bilind bûye ku projeyên 3 trilyon dolarî bi pratîkî rawestîne.
Şerê avê: Gefa man û nemanê
Aliyê herî tirsnak ê vî şerî peywendiya di navbera av û enerjiyê de ye. Li navçeya Kendavê 100 milyon mirovan pişta xwe dispêrin 400 stasyonên parzûnkirina ava deryayê. Av li vir ne tenê xizmetguzarî ye, mercê manê ye.
Ev metirsî êdî ne teorîk e. Di roja 8an a şer de, droneke Îranê zerer gihand stasyoneke avê ya li Behrênê. Li Dubaiyê, êriş tenê 20 kîlometreyan dûrî kompleksa Cebel Eliyê bûn ku salane 600 milyar lître avê hildiberîne.
Qeterê berê nirxandinek kiribû ku eger rêkarên bilez neyên standin, ava wan dê di nava 3 rojan de biqede. Pisporê navenda CSISê Zain Swanson got: "Nemana ava vexwarinê li welatên Kendavê metirsiya herî mezin e ji bo niştecihan."