Hewlêr (Rûdaw) - Bihayê petrolê îro zêdetirî ji sedî 5an zêde bû.
Ev yek piştî wê hat ku Îranê rêzeêriş birin ser tesîsên enerjiyê yên li welatên Kendavê.
Îranê hişyarî da ku eger êrişî qadên wê yên gazê were kirin, ew dê hemû binesaziya herêmê wêran bikin.
Rewşa bazarên darayî û petrolê
Bihayê petrola brent a Deryaya Bakur zêdetirî ji sedî 5an bilind bû û gihîşt 112,86 dolaran.
Petrola Teksasê (WTI) jî bi derdora 98,42 dolaran e.
Ev bilindbûna bilez a bihayan bandor li bazarên darayî jî kir.
Borsayên Tokyoyê û Seulê zêdetirî ji sedî 2yê nirxê xwe ji dest da.
Borsayên Hong Kong, Şanghay û Sydneyê jî bi rengê sor girtî man.
Gefên Îranê û êrişên li Kendavê
Ev alozî piştî wê derketin ku Îranê gef xwar ku ew dê wekî bersiva êrişa Îsraîlê ya li ser Qada Gazê ya Parsa Başûr saziyên herêmê bike hedef.
Herêma Ras Laffanê ya li Qeterê rastî êrişê hat û Kompanyaya QatarEnergyê ragihand ku şewateke mezin derketiye û zerereke zêde çêbûye.
Ji ber vê yekê Qeterê ferman da çend dîplomatên Îranî ku xaka welêt biterikînin.
Ebû Dabiyê karên xwe yên li Stasyona Gazê ya Hebşanê rawestandin.
Ev yek piştî wê hat ku perçeyên mûşeka têkşikandî li Parzûngeha Petrolê ya Babê û saziyên gazê ketin.
Daxuyaniyên rayedarên Îranê
Serokkomarê Îranê Mesûd Pizîşkiyan ragihand ku êrişkirina ser Qada Parsa Başûr dê "encamên ne-kontrolkirî bi xwe re bîne ku dê bandorê li tevahiya cîhanê bike."
Di heman demê de Supaya Pasdaran hişyarî da ku êrişên wan ên li ser binesaziya enerjiya hevpeymanên Amerîkayê nasekinin heta ku bi temamî wêran nebin.
Ajansa Enerjiya Atomê: Tiştekî nenas li stasyona nukleer xist
Li aliyê din, Ajansa Navneteweyî ya Enerjiya Atomê ragihand ku Tehranê ew agahdar kirine ku heybereke nenas li tekane stasyona nukleer a çalak a welêt xistiye lê ti zerer jê derneketiye.
Enflasyon û aboriya cîhanî
Li Amerîkayê Serokê Banka Navendî (Fed) Jerome Powell hişyarî da ku giranbûna enerjiyê dê bibe sedema bilindbûna enflasyonê.
Lê got ku hîn zû ye ku mirov zanibe ka bandorên demdirêj dê çawa bin.
Daneyên Amerîkayê nîşan didin ku enflasyona meha sibatê zêdetirî asta çaverêkirî bûye.
Bangên dîplomatîk û pêngavên Îraqê
Serokkomarê Fransayê Emmanuel Macron piştî guftûgoya bi Trump û Mîrê Qeterê re, daxwaz kir ku di dema herî zû de êrişên li ser binesaziya sivîl û stasyonên av û enerjiyê werin rawestandin.
Li aliyê din Îraqê ragihand ku wan mêjereke kêm a petrolê bi rêya boriya Tirkiyeyê şandiye.
Armanca wan ew e ku xwe ji metirsiyên Tengava Hurmizê biparêzin ku niha ji aliyê Îranê ve hatiye girtin.
Şerê ku ji 28ê Sibatê ve dest pê kiriye, niha hemû damarên aborî yên cîhanê vegirtiye û êrişên dualî yên li ser sektora enerjiyê, cîhan ber bi krîzeke darayî ya kûr ve biriye.
