Hewlêr (Rûdaw) - Di nava 20 salan de rêjeya Kurdan li parêzgeha Diyaleyê ji sedî 20 kêm bûye.
Di sala yekem a bicihanîna Madeya 140î de zêdetirî 800 malbatên Ereb ên hawirde ji Diyaleyê vegeriyan cihên xwe lê di heman demê de, ji sala 1968an heta 1977an salane 204 Kurd li van deveran kêm bûne û 597 Ereb zêde bûne.
Ev amar di nav raporeke Desteya Deverên Kurdistanî yên Derveyî yên Herêma Kurdistanê de cih digirin ku derbarê rewşa deverên Kurdistanî yên li parêzgeha Diyaleyê hatiye amadekirin.
Kurd di 20 salan de ji sedî 20 kêm bûne
Rapor guherîna rêjeya Kurdan a li parêzgeha Diyaleyê di navbera serjimêriya sala 1957an heta 1977an de nîşan dide.
Dema ku rêjeya Ereban ji sedî 56, Tirkmenan ji sedî 4,3 û pêkhateyên din jî ji sedî 2,7 bû rêjeya Kurdan sala 1957an gihîştibû ji sedî 37an.
Ev rêje di serjimêriya sala 1977an de guherî; rêjeya Kurdan daket ji sedî 10,7an û bi vî awayî, di nava 20 salan de rêjeya Kurdan ji sedî 20 kêm bû.
Rêjeya Ereban derket ji sedî 87an ku di 20 salan de ji sedî 31 zêde bû.
Rêjeya Tirkmenan daket ji sedî 1,5an ku bi rêjeya ji sedî 2,8 kêm bû û pêkhateyên din jî daketin ji sedî 0,8an.
Di raporê de amara hejmara wan gundên bajarê Xaneqînê yên ku 238 gund bûn û nifûsa wan 53 hezar û 479 kes bû jî hene ku ji aliyê rejîma Beasê ve hatin wêrankirin.
Ji bilî Xaneqînê, deverên din ên Kurdistanî yên wekî Gelale, Sediye, Qoretû û Meydan jî li xwe girtine.
Beşeke din a amaran têkildarî rêjeya Kurdan a li Xaneqînê û nahiyeyên Gelale û Sediyeyê ye ku li gorî serjimêriya giştî ya nifûsê ya sala 1987an e.
Wê salê hejmara Kurdan li Xaneqînê 17 hezar û 985 kes bû ku ji sedî 45,8ê nifûsa bajêr pêk dianî.
Dema ku Ereb 19 hezar û 426 kes bûn û ji sedî 49,5ê nifûsa Xaneqînê bûn.
Tirkmen jî hezar û 835 kes bûn û ji sedî 4,7ê nifûsa bajêr pêk dianîn.
Li nahiyeya Gelaleyê, 4 hezar û 839 Kurd hebûn ku ji sedî 12,9ê nifûsa nahiyeyê bûn.
Ereb 32 hezar û 32 kes bûn ku ji sedî 85,2yê nifûsê bûn û Tirkmen jî bi 618 kesan, ji sedî 1,7ê nifûsê pêk dianîn.
Li nahiyeya Sediyeyê wê salê 1681 Kurd hebûn ku ji sedî 16,8ê nifûsa bajêr bûn.
Ereb bi 21 hezar û 658 kesan ji sedî 87,8ê nifûsê pêk dianîn û Tirkmen jî ji sedî 5,4ê bajêr bûn ku hezar û 324 kes bûn.
Di raporê de hatiye destnîşankirin ku di navbera salên 1968 û 1997an de rêjeya kêmbûna salane ya Kurdan li Xaneqîn û derdora wê 204 kes bûye, li hemberî zêdebûna 597 Ereban a di salekê de.
Rêjeya nifûsê li gorî serjimêriya 2024an