رووداو دیجیتاڵ
لە کەمبۆدیا، پەردە لەسەر پەیکەرێکی گەورەی "ماگاوا" لادرا؛ ئەو مشکە تەمەن درێژ و لێهاتووەی کە لە ماوەی کارکردنیدا توانی زیاتر لە 100 مینی چێنراو و تەقەمەنی مەترسیدار بدۆزێتەوە و ژیانی هەزاران کەس لە مردن رزگار بکات.
ماگاوا، کە مشکێکی ئەفریقییە، کێشی نزیکەی 1.3 کیلۆگرام بوو، چەند رۆژێک پێش ئێستا لە رێوڕەسمێکدا بە ئامادەبوونی بەرپرسانی حکومی و قوربانیانی مین، پەیکەرێکی بەرزایی حەوت پێ بۆ ئەو مشکە پەردەی لەسەر لادرا.
"باشترین مشکمان بوو"
مایکڵ راین، بەڕێوەبەری بەرنامەکان لە رێکخراوی (Apopo) کە رێکخراوێکی بەلجیکییە و ئاژەڵان بۆ دۆزینەوەی مین رادەهێنێت، دەڵێت: "ماگاوا یەکێک بوو لە باشترین ئەو مشکانەی تاوەکو ئێستا هەمانبووە. ئەو زۆر هێمن و سەرنجکۆک بوو، لەگەڵ راهێنەرەکانیشیدا زۆر نەرمونیان بوو."
ماگاوا لە ساڵی 2013 لە تانزانیا لەدایکبوو و لەوێ مەشقی پێکراوە، دواتر لە ساڵی 2016 گوازرایەوە بۆ کەمبۆدیا. ئەو خاوەنی توانایەکی سەرسوڕهێنەر بوو؛ دەیتوانی لە ماوەی 20 خولەکدا کێڵگەیەک بە قەبارەی یاریگایەکی تێنس بپشکنێت، کە هەمان کار بۆ مرۆڤێک بە ئامێری میندۆزەوە چەندین رۆژی دەخایاند.
بۆچی مشک؟
بە وتەی پسپۆڕانی رێکخراوەکە، مشکەکان بۆ ئەم کارە زۆر گونجاون، چونکە کێشیان زۆر سووکە و ئەگەر بچنە سەر مینەکانیش، مینەکان ناتەقنەوە.
بابەتی پەیوەندیدار
هەروەها هەستی بۆنکردنیان زۆر بەهێزە و دەتوانن بۆنی ماددە کیمیاییەکانی ناو تەقەمەنییەکان بکەن. کاتێک ماگاوا مینێکی دەدۆزییەوە، بە چڕنووکەکانی زەوییەکەی دەخوراند و راهێنەرەکەشی بە پارچەیەک مۆز یان فستق خەڵاتی دەکرد.
کۆتاییەکی پڕ لە شانازی
ماگاوا لە ساڵی 2020 بووە یەکەم مشک لە مێژوودا کە میدالیای زێڕی رێکخراوی (PDSA)ی بەریتانی پێببەخشرێت، کە خەڵاتێکی هاوشێوەی "خاڵی گەورەی سەربازییە" بۆ ئاژەڵە ئازاکان.
ئەم مشکە پاڵەوانە لە ساڵی 2021 خانەنشین بوو و لە ساڵی 2022 لە تەمەنی هەشت ساڵیدا مرد. لە ماوەی کارکردنیدا، رووبەری زیاتر لە 1.5 ملیۆن پێ چوارگۆشەی لە مین پاککردەوە، کە دەکاتە نزیکەی 26 یاریگای تۆپی پێ.
کەمبۆدیا؛ وڵاتی مینەکان
کەمبۆدیا یەکێکە لەو وڵاتانەی زۆرترین مینی تێدا چێنراوە، کە بەشێکی زۆری دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی شەڕە ناوخۆییەکان. لە ماوەی 47 ساڵی رابردوودا، مین بووەتە هۆی گیانلەدەستدانی زیاتر لە 18 هەزار کەس و برینداربوونی 45 هەزار کەسی دیکە.
حکومەتی کەمبۆدیا ئامانجیەتی تاوەکو ساڵی 2030 وڵاتەکە بە تەواوی لە مین پاک بکاتەوە.
ئێستا "رۆنین" کە مشکێکی دیکەی هەمان رێکخراوەیە، وەک جێگرەوەی ماگاوا دەستبەکار بووە و توانیویەتی لە ماوەی چوار ساڵدا 109 مین بدۆزێتەوە، بەڵام ناوی ماگاوا وەک سیمبولی رزگارکەری هەزاران مرۆڤ لە مێژووی کەمبۆدیادا دەمێنێتەوە.