لە چلەی جەنگەکەدا ئێران دەبێتە 'دۆزەخ'؟

ترەمپ هەڕەشەی کرد کە ئەگەر هورمز نەکرێتەوە "دۆزەخ" بە رووی ئێراندا دەکاتەوە و پرد و وێستگەکانی کارەبا وێران دەکات. لە وەڵامدا، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران گوتی ئەم "هەنگاوە بێباکانە" دەبێتە هۆی ئەوەی "تەواوی ناوچەکەمان بسووتێت."

ترەمپ رایگەیاند، لە ئۆپەراسیۆنێکی "دەرئاسا" و بە بەشداریی "دەیان" فڕۆکە، فڕۆکەوانە بێسەروشوێنبووەکەیان (کە بە سەختی بریندارە) رزگار کردووە. میدیاکانی ئەمریکا NYT و CBS ئاشکرایان کرد کە کۆماندۆکانی ئەمریکا چوونەتە قووڵایی خاکی ئێران و فڕۆکەخانەیەکی چۆڵکراویان لە ئیسفەهان بەکارهێناوە. دوو فڕۆکە کە بڕیار بوو تیمی رزگارکردنەکە بگەڕێننەوە، لە ئێران گیریان خواردووە و ئەمریکا ناچار بووە خۆی لەنێویان ببات بۆ ئەوەی نەکەونە دەست ئێران. لەلایەکی دیکەوە، سوپای ئێران باسی لەوە کرد، ئۆپەراسیۆنەکەی ئەمریکایان "بە تەواوی پووچەڵ کردووەتەوە."

هاوپەیمانیی نەوتی (OPEC+) رێککەوت لە مانگی ئایارەوە رۆژانە 206 هەزار بەرمیل نەوت بەرهەمهێنان زیاد بکات. هاوپەیمانییەکە هۆشداریدا کە نۆژەنکردنەوەی ئەو دامەزراوە نەوتییانەی لە هێرشەکاندا وێران بوون، کاتێکی زۆر و تێچووی زۆری دەوێت.

میدیای فەرمیی ئێران رایگەیاند، هێرشێکی ئاسمانیی ئەمریکا و ئیسرائیل، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی "قاسم سولەیمانی" لە باشووری رۆژئاوای ئێرانی پێکاوه.

پاپا لیۆی چواردەیەم، لە یەکەمین پەیامی جەژنی هەستانەوەدا لە ڤاتیکان، داوای لەوانە کرد کە "دەسەڵاتی هەڵگیرساندنی جەنگیان هەیە، ئاشتی هەڵبژێرن." گوتیشی، "ئێمە خەریکە رادێین لەگەڵ توندوتیژی و بێباک دەبین بەرامبەر مەرگی هەزاران کەس."

هێزە ئەمنییەکانی ئیسرائیل کۆتوبەندی تووندیان لە بەردەم رۆیشتن بۆ کەنیسەی قیامە لە رۆژهەڵاتی قودس سەپاند. کۆڵانەکانی شاری کۆنی قودس لە جەژنی هەستانەوەدا بە شێوەیەکی نائاسایی بێدەنگ بوون، چونکە جەنگەکە تارمایی بەسەر جەژنەکەدا کێشابوو.