لە مێژە کورد دەبێت بە هەندێک بنەمادا بچێتەوە کە بنەما یان ستوونی راگرتنی نەتەوە و دەستەبەرکردنی مانەوەن. دەبێت بە قووڵی کار بۆ تێگەیشتن و بەکارهێنانی هەندێک چەمک و تێگەی گرنگ بکەین.
یەکێک لەو چەمکانە "برایەتی"یە. چەمکی برایەتی، چ لە گۆشەنیگای چەپ "رابردوو" چ ئێستا لە روانگەی ئیسلامەوە. ئێمە دەبێت دەستبەرداری ئەم چەمکە بین، جگە لە چاوبەست و خاپاندن شتێکی دیکە لەو چەمکەدا بۆ کورد نییە.
- ساڵی 1963 دەسەڵاتی عەرەبیی عێراق لە زۆر شوێنی کوردستان بێ هۆکار دەست بە پەلاماردانی کورد دەکەن، کورد دەکوژن، گوندی کوردستان دەسووتێنن، فەرهوود دەکەن، ئاخ فەرهوود و تێنەگەیشتن لە تێگەی فەرهوود. لە هەندێک لە گوندەکانی کەرکووک ئێستایش گۆڤان هەن کە بینیویانە پێڵاویان دزیوە. دزین و تاڵانی لە بەدترین و نزمترین ئاستدا.
- ساڵی 1975 بەدواوە، دەستپێکردنی پرۆسەی بەعەرەبکردن؛ بەعەربکردنی ناوچەیەکی زۆری کوردستان بەتایبەتی لە شاری کەرکووک. داگیرکردنی ماڵی کورد، زەوی کورد و بوون بە هەڕەشە لەسەر هەموو شتێکی ماکی و میناکی کورد.
- لە ساڵی 1980 تاوەکو 1988، ئەنفالکردنی کورد، [فەیلییەکان، بارزانییەکان، گەرمیان، کوێستان، بادینان و هتد] دەربەدەرکردن، کیمیابارانکردن و وێرانکردنی ژینگە و بەشێکی یەکجار زۆر لە خاکی کوردستان.
- ساڵی 1991، دوو فەیلەقی گەورەی عەرەب خۆیان رادەستی کورد دەکەن، کورد دەیانپارێزێت و بیری بە لای تۆڵەدا ناچێت. بێگومان ئافەرین بۆ کورد کە بیری بە لای تۆڵەدا ناچێت. بە دڵنیایی کورد ویستی لاپەڕەی نوێ لەگەڵ عەرەب هەڵبداتەوە.
- بەڵام 2014 دەسەڵاتی عەرەبی جارێکی دیکە پەلاماری کوردی دایەوە، لە شەنگالەوە کشان و هەمووان دەزانین چییان هێنایە سەر کوردانی ئێزیدی. پاشان هەوڵی پەلاماری هەولێر و هەموو کوردستانی باشووریان دا. هەمان ساڵ لە رۆژئاوا پەلاماری کوردیان دا، پەلاماری هۆڤانەی ناسراو لە کۆبانی بوو.
- ئێستایش دەبینین لە رۆژئاوا دەیانەوێت کورد ئەنفال بکەن.
ئایا لەگەڵ ئەم دراوسێ دڕەدا برایەتی کاری کردەیە؟
کورد دەبێت بەرانبەر بەم دراوسێ دڕە چ بکات؟ دراوسێیەک لە هەموو بەرەکاندا شکستی خواردووە و کەی بۆی بلوێت تاڵاوی هەموو ئەو شکستانەی بەسەر کورددا دەڕێژێت.
بابەتی پەیوەندیدار
بیروڕا28/04/2026
وانەیەک لە بەغداوە بۆ هەرێمی کوردستان
بیروڕا28/04/2026
مەترسی قەیرانی کار لە عێراق و هەرێمی کوردستان زۆربووە
کورد دەبێت بیر لە تۆڵە یان شەڕ بکاتەوە؟ نەخێر، کورد دەبێت بەردەوام بێت لە بنەمای سرووشتی خۆی کە تۆڵەنەکردنەوە و پەلامارنەدانە.
بەڵام هاوکات دەبێت کورد بە زۆر شتی خۆیدا بچێتەوە؛ مۆدێلی جووەکان کارێکی سەرکەوتووە، هاوکات خۆشگوزەران دەژین و هەر هەموویشتیان ئامادەن بۆ بەرگریکردن لە خۆیان و نیشتمانەکەیان.
ناکرێت ئەو بەو هەموو سامانە زۆرەی سەر زەوی و بن زەوییەوە، بەو ژمارە زۆرەوە، لە ئاستێکی زۆر خراپدا بژی و کوردیش خۆی بنیات بنێت، باڵەخانە، رێ و بان، پارک و هتد ساز بکات، ئەویش هەر کات دڵی گرتی و بۆی لوا بێتە سەر کورد، دێت و تاڵانت دەکات، دێت و کچ و ژنی کورد دەبات.
بازاڕی فرۆشتنی ژنانی کورد لە موسڵ دوێنێ نەبوو؟
گەر نەتوانین چەکی گەورە و پێویستیش دابین بکەین، گەر نەکردەیە چەک بۆ بەرگری بکڕین، خۆ دەکرێت هەندێک رێوشوێنی دیکە بگرینە بەر:
- ئایا ناکرێت هەموو لاوێکی کورد، بە کچ و کوڕەوە، لە خولی راهێنان و پەروەردەدا بە چەند مانگێک فێرە بەرگری و بەکارهێنانی چەک بکرێن. گەر سویسراییەکان لەو ئارامییەی ئەورووپادا ئەمە بکەن، بۆچ کورد لەم جەنگەڵەدا نەیکات؟
- ئایا ناکرێت هەندێک تونێل و ئەشکەوتی ژێرزەوینی دەسکرد ساز بکرێن بۆ کاتی تەنگانە و پەلاماردان؟ گەر ئەم پێداویستییە گرنگانە لە ئیسرائیل و لە وڵاتانی ئەوروپا هەبن. بۆچ لە کوردستان نەبن؟
- ئایا ناکرێت بە سوودوەرگرتن لە راوێژ و زانیاریی شارەزایانی بەرگری و خۆپاراستن کۆمەڵێک شتی گرنگ بۆ کاتی هێرش و پەلاماردان ئامادە بکرێن؟
لە هەموو ئەو شتانە گرنگتر؛ ئایا کەی دەتوانین ئاشتی و خۆشەویستی نێوان خۆمان وەکو نەتەوە دەستەبەر بکەین.
ئایا کەی دەگەینە ئەو ئاستەی، هیچ مەلایەک، هیچ سیاسەتوان و هیچ قەڵەم بەدەستێک نەتوانێت لە دژی هەبوونی نەتەوەکەی بێت؟
کەی دەتوانین هێزی هەناوی و وزەی ناوەکیمان بە جۆرێک پتەو بێت، بە هیچ پەلامارێک نەکەوین؟
بۆ مانەوە و بۆ خۆپاراستن، بۆ هەبوونمان دەبێت بە قوڵی و فرەلایەن بە خۆماندا بچینەوە.