بەرەبەیانی 3ی ئابی 2014، چەکدارانی داعش هێرشیان کردە سەر شنگال و کۆمەڵکوژییەکی خوێناوییان ئەنجام دا. لەم کارەساتەدا، 6,417 کوردی ئێزدی رفێندران و رووبەڕووی چارەنووسێکی نادیار بوونەوە. ئەم بەڵگەفیلمە چیرۆکی ئەو هەوڵە نهێنی و مەترسیدارانە دەگێڕێتەوە کە بۆ رزگارکردنیان دەستیپێکرد، هەوڵێک کە تاوەکو ئەمڕۆش بەردەوامە و تیشک دەخاتە سەر پرسیارێکی گرنگ: بۆچی دەبێت جیهان ئاگاداری ئەم چیرۆکە بێت لە کاتێکدا هێشتا هەزاران کەس بێسەروشوێنن؟ فیلمەکە بینەر دەباتە نێو قووڵایی ئەو ئۆپەراسیۆنانەی کە بۆ دۆزینەوە و گەڕاندنەوەی هەر تاکێکی رفێندراو ئەنجام دراون، چیرۆکێک کە هێشتا کۆتایی نەهاتووە.
چیرۆکەکە لەگەڵ شۆک و خەمباریی دوای کۆمەڵکوژییەکەوە دەستپێدەکات. نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی ئەوکاتی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە دۆخێکی پڕ لە ئازارەوە بڕیارێکی مێژوویی دەدات و دەڵێت: "ئەگەر پێویست بکات چاکەتەکەشم دەفرۆشم، بەڵام دەبێت ئەو خەڵکە رزگار بکرێن." ئەمە دەبێتە خاڵی وەرچەرخان و دامەزراندنی "نووسینگەی رزگارکردنی رفێندراوانی ئێزدی". گێڕانەوەکە باس لە گەشتی دروستکردنی ئەم نووسینگەیە دەکات لە سفرەوە، چۆنیەتیی چنینەوەی تۆڕێکی نهێنی لەنێوچەکانی ژێر دەستی داعش، رووبەڕووبوونەوەی مەترسیی گیانی لەلایەن تیمەکانەوە، تا دەگاتە ساتەوەختە پڕ لە فرمێسک و شادییەکانی یەکتربینینەوەی خێزانەکان. فیلمەکە گۆڕانی دۆخەکە لە بێهیواییەوە بۆ هەوڵێکی سیستماتیک و بەردەوام نیشان دەدات کە بووە هۆی رزگارکردنی زیاتر لە 3,500 کەس.
ئەوەی لەسەر گرەو بوو، مانەوەی ناسنامە و داهاتووی کۆمەڵگەی ئێزدی بوو. ئەگەر هەوڵی رزگارکردنەکە سەرکەوتوو نەبووایە، هەزاران ژن و منداڵ بۆ هەمیشە لە بازاڕەکانی کۆیلایەتی، سەربازگە و کامپەکانی داعشدا دەمانەوە یان دەکوژران. ئەمە مەترسیی سڕینەوەی کولتوور، زمان و بوونی گەلێکی رەسەنی لەسەر بوو. سەرکەوتنی ئەم ئەرکە تەنیا گەڕاندنەوەی چەند تاکێک نەبوو، بەڵکو پەیامێک بوو بۆ جیهان کە مرۆڤایەتی لە بەرامبەر جینۆساید و دڕندەییدا بێدەنگ نابێت. گرەوەکە، شەڕی نێوان هیوای مانەوە و هەڕەشەی لەناوچوون بوو.
ئامانجی سەرەکیی ئەم بەڵگەفیلمە، بەدیکۆمێنتکردنی ئەو هەوڵە مرۆیی و نیشتمانییە گەورەیەیە کە بۆ رزگارکردنی ئێزدییەکان درا. فیلمەکە دەیەوێت رۆڵی سەرەکیی نێچیرڤان بارزانی وەک پاڵپشتی سەرەکیی پرۆسەکە، لەگەڵ ئازایەتی و قوربانیدانی ئەو تیمانەی ژیانی خۆیان خستە مەترسییەوە، بۆ مێژوو تۆمار بکات. هەروەها، مەبەست لێی رێزگرتنە لە رزگاربووان، یادکردنەوەی ئەو قوربانییانەی هێشتا نەگەڕاونەتەوە، و هاندانی جیهانە بۆ بەردەوامبوون لە هەوڵەکان تاوەکو دوا رفێندراو دەگەڕێتەوە نێو ماڵ و خێزانی خۆی. لە کۆتاییدا، ئەمە چیرۆکێکە دەربارەی سەرکردایەتی لە کاتی قەیراندا، خۆڕاگریی مرۆڤ و هێزی هیوا.
پرۆدیوسەر: نەوزاد مەحموود
مۆنتاژ و رەنگ: بڕوا عومەر
دەرهێنەر و وێنەگر: ئاری ئەمین
ئەم بەڵگەفیلمە رۆژی 1ی ئابی 2026 بڵاوکرایەوە.
