لەو کاتەی دونیا بە هەموو جەنجاڵییەکانییەوە سەرقاڵە، لە گۆشەیەکی هێمنی شارۆچکەی تەیناڵی سەر بە پارێزگای سلێمانی، باڵەخانەیەک هەیە کە بێدەنگییەکەی پڕە لە چیرۆکی نەبیستراو. نەخۆشخانەی سۆزی دەروونی، تەنیا ناوەندێکی پزیشکی نییە بۆ پێدانی دەرمان، بەڵکو پەناگەیەکە بۆ ئەو ژنانەی کە رۆژگار برینداریکردوون و کۆمەڵگە و هەندێک جار کەسوکاریشیان، پشتیان تێکردوون.
چیرۆکی دروستبوونی ئەم نەخۆشخانەیە لە ئازارێکی قووڵەوە سەرچاوە دەگرێت. رووناک فەرەج، ئەندامی سکرتارییەتی یەکێتیی ژنانی کوردستان، کە یەکێکە لە دامەزرێنەرانی نەخۆشخانەکە، دەڵێت: سەرەتای دروستبوونی نەخۆشخانەی سۆز لەوەوە سەری هەڵدا کە زۆر ژنمان دەبینی لەسەر شەقامەکان، زوڵمیان لێ دەکرا و سووکایەتییان پێ دەکرا. ئێمە بیرمان لەوە کردەوە کە شکۆ بۆ ئەم ژنانە بگێڕینەوە، بۆیە لای مام جەلال باسمان کرد و ئەویش بە هەموو شێوەیەک پشتگیری کردین بۆ ئەوەی ئەم خەونە بکەینە راستی.
لە نێو ئەم نەخۆشخانەیەدا، مۆدێلێکی جیاوازی چارەسەر پەیڕەو دەکرێت. دکتۆر هێمن فاتیح، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی سۆزی دەروونی، پێیوایە کە نەخۆشخانەکەیان پێویستییەکی هەنووکەیی کۆمەڵگە بووە. ئەو روونی دەکاتەوە کە چارەسەر لای ئەوان تەنیا کیمیایی نییە، بەڵکو لایەنی مرۆیی و دەروونی لە پێشینەی کارەکانیاندایە.
زانا جەبار، دەروونناس لە نەخۆشخانەکە، باس لەوە دەکات کە چۆن رەنگ و تابلۆکان دەبنە زمانێک بۆ دەربڕینی ئازارەکان. ئەو دەڵێت: ئێمە چارەسەرمان هەیە لە رێگەی کار و هونەرەوە. ئێستا چارەخوازێکمان هەیە کە ماوەیەکە خەریکی وێنەکێشانە و تابلۆکانی ئەوەندە جوانن، لە داهاتوویەکی نزیکدا پێشانگایەکی تایبەتی بۆ دەکەینەوە، چونکە ئەمە بەشێکی گرنگە لە راهێنانەوەی دەروونییان.
بەڵام هەموو چیرۆکەکانی نێو سۆز رەنگین نین. بژار شەهابەدین، بەرپرسی توێژەرانی دەروونی و کۆمەڵایەتی، باسی راستییەکی تاڵ دەکات کە رووبەڕووی هەندێک لەو ژنانە دەبێتەوە. ئەو دەڵێت: زۆر جار خێزانەکان نەخۆشەکەیان دەهێنن و دواتر ناونیشان و ژمارەی مۆبایلەکانیان دەگۆڕن بۆ ئەوەی جارێکی دیکە نەیاندۆزینەوە. لێرەدا ئەرکی ئێمە قورستر دەبێت، چونکە دەبێت هەم پزیشک بین و هەم ببینە کەسوکاریشیان.
لەو کاتەی خێزانەکان رادەکەن، کارمەندانی تەندروستی بە سنگێکی فراوانەوە دەمێننەوە. رێژوا نەجیب، کارمەندی تەندروستی دەڵێت: من وەکو خوشکێک و کەسێکی نزیکی خۆم سەیری نەخۆشەکان دەکەم. مامەڵەی ئێمە لێرە تەنیا دەوام نییە، بەڵکو کارێکی مرۆییە و دمانەوێت ئەو بۆشاییە سۆزدارییەیان بۆ پڕ بکەینەوە کە ژیان لێی سەندوونەتەوە.
پەرستاران لەم نەخۆشخانەیەدا رووبەڕووی ئاڵنگارییەکی گەورە دەبنەوە. شەرمن رازی، بەرپرسی پەرستاران ئاماژە بەوە دەکات کە ئەوان بەردەوام هاوەڵی نەخۆشەکانن، لە نانخواردنەوە تاوەکو پاکوخاوێنی و هەموو پێداویستییەکی دیکەی رۆژانە. گوڵاڵە کامیل، پەرستار لە هەمان بەش دەڵێت کە هەندێک جار رووبەڕووی پەلاماری جەستەییش دەبنەوە بەهۆی تێکچوونی باری دەروونیی نەخۆشەکان، بەڵام هیچ کات تووڕە نابن. ئەو دەڵێت: ''ویژدانمان قبووڵ ناکات جێیان بهێڵین، ئەوان پێویستیان بە ئێمەیە.''
ژیان لە نێو سۆزدا تەنیا لە ژوورە داخراوەکاندا نییە. هەوار جەلال، راهێنەری وەرزشی، هەوڵدەدات لە رێگەی جووڵە و راهێنانی جەستەیییەوە، وزەیەکی نوێ بەو ژنانە ببەخشێت. هاوکات، شێنێ جەمال، توێژەری دەروونی، جەخت لەوە دەکاتەوە کە گەشت و سەیران و بردنە دەرەوەی نەخۆشەکان بۆ ناو سرووشت، بەشێکی دانەبڕاوە لە بەرنامەی چاکبوونەوەیان.
نەخۆشخانەی سۆز تەنیا ناوەندێکی پزیشکی نییە لەسەر نەخشەی تەندروستیی کوردستان، بەڵکو شوێنێکە کە تێیدا مانا بۆ مرۆڤایەتی دەگەڕێتەوە. لێرە، لە ژێر سێبەری ئەو فریشتانەی کە شەو و رۆژ بە دیار ئازاری نەخۆشەکانەوە بێدارن، دەریدەخات کە سۆز گەورەترین دەرمانە بۆ ئەو برینانەی کە بە هیچ نەشتەرگەرییەک چاک نابنەوە.
لەم بەڵگەفیلمەی تۆڕی میدیایی رووداودا، چیرۆکی نەخۆشخانەکە و ئەو ئاڵنگارییانە دەبینن کە بەرپرسانی نەخۆشخانەکە رۆژانە رووبەڕوویان دەبنەوە.
وێنەگرتن و دەرهێنان: حەیدەر عومەر
مۆنتاژ و دەنگ: سارۆیان بەیان
بەرهەمی ساڵی 2026
