غولامزادە بۆ رووداو: دانوستاندنمان نییە لەگەڵ ئەمریکا و ئێران مەرجی هەن بۆ دانوستاندن

حەمید رەزا غولامزادە، بەڕێوەبەری سەنتەری دیپلۆماسیی ئێران لە هەڤپەیڤینێکی ڤیدیۆییدا لە تارانەوە بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، لایەنی ئەمریکی بۆ گفتوگۆ رژد نییە و لێدوانەکانی ئەم دواییەی ئەمریکاشی وەک هەوڵێک بۆ کۆنترۆڵکردنی بازاڕەکان ناوبرد، نەک هەنگاوێکی راستەقینە بۆ ئاشتی.

غولامزادە گوتی: "نزیکەی هەموو رۆژێک هێرش دەکرێتە سەر تاران و شارەکانی دیکە." ئاماژەی بەوەش کرد کە لەم دواییانەدا بۆردوومانەکان زیاتر ناوچە سڤیلنشینەکانیان کردووەتە ئامانج، چونکە "دووژمن لیستی ئامانجەکانی نەماوە." هەروەها رایگەیاند کە ئامانجی هێرشەکان ترساندنی خەڵک و لاوازکردنی پاڵپشتییە بۆ حکومەت، بەڵام لەبری ئەوە ئێرانییەکانی یەکخستووە، کە هەموو شەوێک گردبوونەوەی جەماوەری و کاروانی ئۆتۆمبێل بۆ پاڵپشتیکردن لە کۆماری ئیسلامی رێکدەخەن.

غولامزادە ئەو راپۆرتانەی رەتکردەوە کە باس لە هەبوونی دانوستاندن دەکەن، لەوانەش ئەو دەنگۆیانەی دوای لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بڵاوبوونەوە. 

دیپلۆماتە ئێرانییەکە بە رووداوی گوت، عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران و سەرچاوەکانی دیکەش پشتڕاستیان کردووەتەوە کە هیچ گفتوگۆیەک نەکراوە، تەنیا چەند پەیامێک لە رێگەی وڵاتانی سێیەمەوە گەیێندراون و ئێرانیش لە وەڵامدا مەرجەکانی خۆی دووپات کردووەتەوە.

ئەو بەرپرسە گوتی: "ئێران مەرجەکانی خۆی خستووەتەڕوو. پێشمەرجەکانی ئێران لەسەر مێزن." 5 داواکارییە سەرەکییەکەش بریتین لە:

1. قەرەبووکردنەوەی ئەو زیانانەی بەهۆی هێرشەکانەوە کەوتوونەتەوە.

2. راگرتنی دەستبەجێی تیرۆرکردنی بەرپرسانی ئێران.

3. کۆتاییهێنان بە گرژی و ململانێکان لە هەموو بەرەکاندا، لەوانەش لە لوبنان، عێراق و شوێنەکانی دیکە.

4. ناساندنی "چوارچێوەیەکی نوێ" بۆ تەنگەی هورمز کە دان بە باڵادەستی و سەروەریی ئێراندا بنێت.

5. هەڵگرتنی سەرجەم سزاکانی ئەمریکا لەسەر ئێران.

غولامزادە جەختی لەوە کردەوە کە ئەم مەرجانە بۆ کۆتاییهێنانێکی هەمیشەیین بە جەنگ، نەک تەنیا ئاگربەستێکی کاتی، بۆ ئەوەی رێگری لە هێرشی داهاتوو بکرێت. هەروەها ئاشکرای کرد کە ئێران پێشتر پێشنیازە 15 خاڵییەکەی ئەمریکای رەتکردووەتەوە.

سەبارەت بەو دەنگۆیانەی کە گوایە ئێران داوای دانوستانی لەگەڵ جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا کردووە یان داوای گۆڕینی هەندێک نێردەی ئەمریکی کردووە، غولامزادە ئەو قسانەی رەتکردەوە و بە تاکتیكێکی ئەمریکای ناوبرد بۆ دۆزینەوەی شوێنەکەی محەممەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، بە مەبەستی بەئامانجگرتنی. ئەو گوتی ئێران هیچ داواکارییەکی لەو شێوەیەی نەکردووە و هەبوونی هەر دانوستاندنێک رەتدەکاتەوە.

لەبارەی پرۆسەی بڕیاردانەوە، روونیکردەوە کە ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران، کە سەرۆکی دەسەڵاتە سەرەکییەکان، وەزیری دەرەوە و کەسایەتییە باڵاکانی دیکە لەخۆدەگرێت، مامەڵە لەگەڵ ئەم پرسانە دەکات و بڕیاری کۆتاییش بەپێی دەستوور لەلایەن ئایەتوڵڵا عەلی خامنەیی، رێبەری باڵای ئێرانەوە پەسەند دەکرێت.

سەبارەت بە ئەگەری هەڵکشانی گرژییەکان، غولامزادە هۆشداریدا لە هەوڵەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ بەدەستهێنانی "دەستکەوت" دوای ئەوەی نەیانتوانی دەسەڵاتی ئێران بڕووخێنن یان ئامانجەکانی دیکەیان بپێکن، جگە لە کوشتنی چەند سەرکردەیەک.

ئەو گوتی، ئێران "پێشوازی" لە هەر هێرشێکی زەوینی دەکات و باسی لەوە کرد کە هێزەکانی ئێران "ئەزموونێکی زۆریان" لەو جۆرە شەڕانەدا هەیە و "زیانێکی زۆر" بە هێزەکانی ئەمریکا دەگەیێنن. هەروەها گوتی، ئەگەر رێککەوتنێک بکرێت، دەبێت هەموو بەرەکان بگرێتەوە، لەوانەش حیزبوڵڵا لە لوبنان؛ هەر هێرشێکی نوێی ئیسرائیل بە پێشێلکاری هەژمار دەکرێت و وەڵامی ئێرانی لێ دەکەوێتەوە.

غولامزادە سوپاسی ئەو وڵاتانەی کرد کە هەوڵی نێوەندگیری دەدەن، لەوانە پاکستان، تورکیا، میسر و هەرێمی کوردستان، بۆ هاوکارییەکانیان و رەتکردنەوەی بەشداریکردنیان لە هێرشەکانی سەر ئێران. تیشکی خستە سەر بەرژەوەندییە ئەمنییە هاوبەشەکانی نێوان ئێران، عێراق و هەرێمی کوردستان، و رایگەیاند، "تاران ئەو دراوسێیانەی لەبیر ناچێت کە هاوکار بوون" و لە قۆناخی دوای جەنگ و لە "رۆژهەڵاتی نێوەڕاستی نوێ"ـدا پەیوەندییەکانی لەگەڵیان قووڵتر دەکاتەوە.

لەبارەی قۆناخی دوای رێککەوتنەوە، گوتی، ئێران تەنیا داوای قەرەبوو لە ئەمریکا و ئیسرائیل ناکات، بەڵکو لەو وڵاتە عەرەبییانەش کە یارمەتییان داون. بە هەڵگرتنی سزاکان و بەدەستهێنانی داهاتی نوێ لە تەنگەی هورمزەوە، ئێران ئابوورییەکەی بنیات دەنێتەوە، لە هەمان کاتدا جیاوازی دەکات لە پەیوەندییەکانی لەگەڵ دراوسێکانیدا لەسەر بنەمای هەڵوێستیان لە کاتی ململانێکاندا؛ ئەوانەی هاوکار بوون پاداشت دەکرێن و ئەوانەش کە دژایەتییان کردوون، بە شێوەیەکی جیاواز مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت.

حەمید رەزا غولامزادە، بەڕێوەبەری سەنتەری دیپلۆماسیی ئێران: زۆر سوپاس بۆ میوانداریکردنم. راستییەکی ئێمە نزیکەی هەموو رۆژێک رووبەڕووی هێرش دەبینەوە بۆ سەر تاران و شارەکانی دیکەی وڵات. چەند رۆژی رابردوو، دەتوانم بڵێم هەفتەی رابردوو، زۆربەی بۆردوومانەکان بۆ سەر ناوچە سڤیلنشینەکان بوون، چونکە دووژمن لیستی ئامانجەکانی نەماوە. هیچ باڵەخانەیەکی دیاریکراویان نییە بۆ لێدان، بۆیە خەڵکی سڤیل دەکەنە ئامانج بۆ ئەوەی بیانترسێنن و رێگری بکەن لە پاڵپشتیکردنیان بۆ حکومەت. بۆیە هێرش دەکەن و هەوڵ دەدەن ژمارەی قوربانییان و زیانلێکەوتووانی جەنگ زیاد بکەن بۆ ئەوەی گوشار بخەنە سەر ئێران. بەڵام ئەوە سەری نەگرتووە، بەڵکو ئێرانییەکان زیاتر هاندەدرێن بۆ ئەوەی بێنە سەر شەقامەکان، پاڵپشتیی حکومەت بکەن، شەڕی دووژمن بکەن و یەکڕیزیی زیاتر دژی دووژمن نیشان بدەن. بەڵام بە گشتی، کەشەکە بەم شێوەیەیە: هەموو شەوێک بۆردوومانمان هەیە، خەڵک هێشتا لە گۆڕەپانە سەرەکییەکان کۆدەبنەوە و دروشم دژی دووژمنان دەڵێنەوە و پاڵپشتی لە کۆماری ئیسلامی دەکەن، دوای ئەوەش، کاروانی ئۆتۆمبێلی خەڵکمان هەیە کە بە گەڕەک و شەقامەکاندا دەسوڕێنەوە و ئاڵا بەرز دەکەنەوە یان دروشم دژی دووژمنان دەڵێنەوە. نزیکەی 4 هەفتەی رابردوو هەر بەم شێوەیە بووە، هەموو شەوێک خەڵک ئەمە دەکەن و گردبوونەوەی جەماوەریی گەورە لە سەرتاسەری شاری تاران بەڕێوەدەچێت. بێگومان لە شارەکانی دیکەش بە زۆری یەک شوێن هەیە بۆ کۆبوونەوە کە ئەمەی تێدا روودەدات. هەموو شارێک ئەوە دەکات و خەڵک هەوڵ دەدەن بەشدار بن و بە جۆرێک لە جۆرەکان پاڵپشتیی خۆیان نیشان بدەن.

حەمید رەزا غولامزادە، بەڕێوەبەری سەنتەری دیپلۆماسیی ئێران: راستییەکەی ئەوە ئەمریکییەکانن کە ئامادە نین بۆ دانوستاندن. ئێران لە دانوستاندندا بوو لەگەڵ ئەمریکییەکان لە هەردوو ئەو کاتەی کە هێرشی کرایە سەر. بۆیە ئیدی هیچ زەوینەیەک بۆ دانوستاندن و گفتوگۆ نەماوەتەوە چونکە ئەوان هێرش دەکەنە سەر ئێران. ئەوان دەست لە هێرشەکان هەڵناگرن و هێشتا هەوڵی تیرۆرکردنی بەرپرسان دەدەن، هەروەها ئەمریکییەکان لە دانوستانەکاندا رژد نین. تەنانەت ئەوەی سەرۆک ترەمپیش چەند رۆژێک لەمەوپێش لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاویکردەوە، بۆ کۆنترۆڵکردنی نرخی بازاڕ بوو. لەسەر بنەمای راستییەکان نەبوو و هیچ گفتوگۆیەک لە نێوان ئێران و ئەمریکادا نەبوو، ئەو تەنیا درۆیەکی کرد بۆ کۆنترۆڵکردنی نرخی نەوت و بازاڕ لە کاژێرەکانی سەرەتای هەفتەدا و بە سەرکەوتووییش توانی کۆنترۆڵی بکات. ئەو کات دەکرێت بۆ ئەوەی هێرشی زیاتر بکات و هێزی زەوینی لە ئێران داببەزێنێت، ئەو لە راستیدا کاتی دەکڕی بۆ ئەوەی هێزەکانیان بگەنە ناوچەکە. کەواتە، لەبەر ئەوەی ئەمە لایەنی ئەمریکییە کە بەدوای گفتوگۆدا ناگەڕێت و تەنانەت ئەگەر بێنە سەر مێزی گفتوگۆش تەنیا دەیانەوێت ئەوە بسەپێنن کە خۆیان دەیانەوێت، ئێران ئامادە نییە گفتوگۆ بکات و بچێتە نێو دانوستاندنێکی لەو شێوەیەوە. بەڵام ئێران مەرجەکانی خۆی خستووەتەڕوو. پێشمەرجەکانی ئێران لەسەر مێزن. ئەو 5 خاڵە بەشە سەرەکییەکانن: قەرەبووکردنەوە، وەستاندنی تیرۆرکردنی کەسایەتییەکان، کۆتاییهێنان بە گرژییەکان لە هەموو بەرەکاندا نەک تەنیا ئێران، ناساندنی چوارچێوەیەکی نوێ بۆ تەنگەی هورمز و هەڵگرتنی سەرجەم سزاکانی ئەمریکا لەسەر ئێران. ئەمانە پێشمەرجەکانی ئێرانن بۆ چوونە سەر مێزی گفتوگۆ بە مەبەستی کۆتاییهێنان بە جەنگ. نەک بۆ ئاگربەست؛ لە روانگەی ئێرانەوە دەبێت جەنگ کۆتایی بێت بۆ ئەوەی لە داهاتوودا هێرشێکی دیکەی هاوشێوەی ئەمە روونەدات و ببێتە کۆتاییهێنان بە هەر ململانێیەک.

حەمید رەزا غولامزادە، بەڕێوەبەری سەنتەری دیپلۆماسیی ئێران: شەوی رابردوو بەڕێز عێراقچی هەڤپەیڤینێکی هەبوو و ئەوەی پشتڕاستکردەوە، من سەرچاوەی خۆشم هەیە و هەموویان ئەوە پشتڕاست دەکەنەوە کە هیچ دانوستاندنێک لە نێوان ئێران و ئەمریکادا نەبووە. ئەوان لە رێگەی چەند وڵاتێکەوە هەندێک پەیامیان ناردووە. ئەمە تەنیا گەیاندنی پەیامە بە ئێران، ئێرانیش هەمان وەڵامی داوەتەوە: کە ئێران هیچ دانوستاندنێکی ناوێت، ئێران پێشمەرجەکانی هەیە و دەیەوێت لەسەر بنەمای ئەو مەرجانە کۆتایی بە جەنگ بهێنرێت.