شەڕەکان بۆ ئۆل نەبوون و نین

هەندێک رووداوی گەورە هەن، زنجیرەیەک لە رووداو لە هەناودا هەڵدەگرن. یان هێشوویەکن لە چەندین رووداو بەرجەستە بوون. شەڕی ئەسکەندەر لە گاوگامێلی کوردستان و شەڕی ئێران و ئیسرائیل – ئەمریکا لەو رووداوە زەبەلاحانەی دیرۆکن. ئەو شەڕانە نەک گۆڕان دروست دەکەن، بەڵکو مێژوو خۆیشی دەهەژێنن، هەژاندنێک سەرلەنوێ ستوونە گرنگەکانی سیاسەت و بەڕێوەبردن لە ناوچەیەکی فراواندا بەرجەستە دەکەنەوە. کاریگەری و گەورەیی ئەم جۆرە شەڕانە بەجۆرێکە دەلیڤ بۆ قسە لەسەرکردنی یەکجار کەمە، چونکە رووداوە زۆر خێراکانی نێو شەڕەکە خۆیان بەردەوام سەرچاوەی قسەکردنن، یان بەجۆرێک زەبەلاح و هەڵگری گۆڕانن هیچ قسە و شرۆڤەیەک دەرەقەتیان نایەت. ئێران تاکە دەسەڵاتی ناوچەکەیە خاوەنی سەرزەوینێکی پان و پۆڕ، هەڵگری دیرۆکی دیاری خۆی، روونیشتوو لەسەر هێزی مرۆیی و ئابووریی کاریگەر، خاوەنی پاشخانی زلهێزیی، هەروەها تاکە وڵاتێکیش لەلایەنی ئەوانی دیکەوە دروست نەکراوە، لەسەر مێزی گفتوگۆی پاش شەڕەکان بە راستە و بە پێنووس بڕیار لەسەر نەخشەکەی نەدراوە. بۆیە ئێران هەمیشە خەونێک دەبینێت؛ خەونی پەڕینەوە لە زلهێزێکی ناوچەییەوە بەرەو زلهێزێکی جیهانی، خەونی گەڕانەوە و رابوونەوەی ئیمپریۆم. 

لە کاتێکدا شەڕەکان لەپێناو بەرژەوەندی، پاوانخوازیی ئابووری و سەردەستیدا هەڵدەگیرسێن، کەچی هیچ دەسەڵاتدارێک بە زاریدا نایێت دان بنێت بەو راستییە سادەیەدا؛ "شەڕ لەپێناوی بەرژوەندیی ئابووریدا هەڵدەگیرسێت". بەڵکو شەڕەنگێزانی بەدکار بیانووی دیکە دەکەن بە مانشێتی سەرەکی و بە هاندەر بۆ هێرش و پەلاماردان. بۆ کشانیان بەسەر خاک و خەونی ئەوانی دیکەدا. یەکێک لە هاندەرە هەرە گرنگەکان لە مێژوودا لە کن پاوانخوازان ئایینە "ئۆل". ئۆلی ئیسلام و دەیان لەو ئۆلانەن زۆرترین بەدبەکارهێنان و بە ئامێرکردنیان لە مێژوودا تۆمار کردووە. 

چەمکی بە ئامێرکردن و بەدبەکارهێنانی ئۆل، یەکجار ترسناکە. لە کاتێکدا ئۆل هەوێنی هێورکردنەوە، توخمی میهرەبانی و پێکەوەهەڵکردنە، چونکە لە ئۆلە سەرەکییەکاندا هەستانەوەیەک هەس، ژیانێکی دیکە و پاداشتی پاش مردن هەیە. ئەو دەسەڵاتدارانەی بەو جۆرە وڵاتی خۆیان و ئەوانی دیکە دەکەن بەشەڕگە، دیارە بێ باوەڕن، با پاشگری ئیسلامیشیان هەبێت، دەنا بەو جۆرە بە دنیا و بە دەسەڵاتەوە نەدەنووسان. بۆیە نە خۆیان هێورانە بیر دەکەنەوە و نە هۆکاریشن بۆ ژیانێکی ئارام. 

وەکو دەلای لاما دەەفەرمووێت: "ئایین باشترین شتە ئێمەی مرۆڤ هەمانە، بەڵام هەمان ئەم باشترینە دەبێت بە خراپترین، کاتێک دەسەڵاتی سیاسی بەدبەکاری بهێنێت". 

بەخشینی رەوایەتی بە دڵڕەقی و پەلاماردان لە رێگەی ئۆلەوە، رەتکرنەوەی هەموو نرخ و جوانییەکی ئایین خۆیەتی لە لایەن زۆردار و پاوانخوازانەوە.