تاران و مەسقەت هەوڵی کردنەوەی "رێڕەوێکی کاتی" لە تەنگەی هورمز دەدەن

رووداو دیجیتاڵ

کۆماری ئیسلامیی ئێران و عومان سەرقاڵی دانوستاندنێکی چڕن بۆ کردنەوەی رێڕەوێکی کاتیی کەشتیوانی و پاککردنەوەی تەنگەی هورمز لە مینە دەریاییەکان. هەرچەندە شەش مانگ بەسەر جەنگی ناوچەکەدا تێدەپەڕێت، بەڵام ناکۆکییەکان لەسەر مەرجەکانی کردنەوەی ئەم شاخوێنە ستراتیژییەی وزە هێشتا بەردەوامن.

نەخشەڕێگەی نوێی کەشتیوانی

رۆژی سێشەممە، وەزیرانی دەرەوەی ئێران و عومان لە تاران رێککەوتنێکی چوارچێوەییان بۆ دروستکردنی "کۆریدۆرێکی کاتی" تاوتوێ کرد. بەپێی پێشنیازەکە، ئەو کەشتییانەی دەچنە ناو کەنداو، دەبێت بە ناو ئاوەکانی ئێراندا بڕۆن و ئەوانەشی دەردەچن ئاوەکانی عومان بەکاربهێنن، بەڵام بە مەرجێک تاران سەرپەرشتیی هەردوو ئاراستەکە بکات.

بەدر ئەلبوسەیدی، وەزیری دەرەوەی عومان، هیوای خواست "بەمزووانە" رێکارە کردەییەکان بۆ گەڕانەوەی دەریاوانیی سەلامەت رابگەیەندرێن.

گرێکوێرەی دانوستاندنەکان؛ باج و گەمارۆ

یەکێک لە خاڵە هەرە ناکۆکەکان، پرسی وەرگرتنی "باج"ـە لەو کەشتییانەی تێپەڕ دەبن. سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاندووە کە لەگەڵ عومان رێککەوتوون داهاتی باجی کەشتییەکان دابەش بکەن، بەڵام واشنتن بە تووندی ئەم بیرۆکەیەی رەتکردووەتەوە.

لەلایەکی دیکەوە، تاران کردنەوەی تەواوەتیی تەنگەکە دەبەستێتەوە بە هەڵگرتنی گەمارۆی سەر بەندەرەکانی ئێران و کۆتاییهاتنی جەنگ لە هەموو بەرەکاندا. کازم غەریب ئابادی، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران هۆشداریی دایە واشنتن و گوتی: "پێش هەر هەنگاوێک، دەبێت ئەمریکا هەموو ئەو بەڵێنانە جێبەجێ بکات کە پێشێلی کردوون."

عومان لە نێوان بەرداشی واشنتن و تاراندا

عومان کە هەمیشە وەک نێوەندگیرێکی بێلایەن دەردەکەوێت، ئێستا لە دۆخێکی سەختدایە. دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، چەندین جار بانگەشەی ئەوەی کردووە، هورمز لەژێر کۆنترۆڵی ئەواندایە و تەنانەت هەڕەشەی بۆردوومانکردنی عومانیشی کردووە ئەگەر رێگری لە جووڵەی هێزەکانی ئەمریکا بکات.

عەبدوڵڵا بەعبوود، توێژەری عومانی، پێیوایە مەسقەت هەوڵ دەدات وڵاتانی دیکەی کەنداویش بهێنێتە ناو گفتوگۆکان بۆ ئەوەی رێگری بکات لە هەر رێککەوتنێکی "تاکەکەسی" لەگەڵ تاران، تاوەکو پەیوەندییە ستراتیژییەکانی لەگەڵ ئەمریکا نەکەونە مەترسییەوە.

پێش هەڵگیرسانی جەنگ نزیکەی 20%ـی نەوت و گازی جیهان بە تەنگەی هورمزدا تێدەپەڕی. پەککەوتنی ئەم رێڕەوە لەوەتەی مانگی شوباتەوە، بووەتە هۆی شڵەژانی بازاڕەکانی وزە و بەرزبوونەوەی تێچووی گواستنەوەی دەریایی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا.